Terwijl Europa nog druk bezig is met het vormen van beleid, heeft Zuid-Korea opeens de race gewonnen en de eerste echte AI-wet ter wereld geïntroduceerd. Het klinkt als groot nieuws voor technologische vooruitgang, maar in de Zuid-Koreaanse startup-scene klinkt het eerder als een kreet van paniek. Waarom is dit ‘pionierswerk’ zo’n doorn in het oog van de innovators?
Voor ons, buiten de tech-bubbel, klinkt een regulering als een noodzakelijke stap. Maar als je degenen vraagt die dagelijks met kunstmatige intelligentie bezig zijn, ontstaat er direct nervositeit. Ik dook in de details van deze nieuwe wet en ontdekte waarom deze ‘eerste keer’ z’n eigen, onverwachte tol eist.
De kern van de Zuid-Koreaanse aanpak: menselijk toezicht
De essentie van de nieuwe wet is simpel maar ingrijpend: in bepaalde vitale sectoren is menselijk toezicht op AI-systemen verplicht. Dit klinkt logisch, maar de lijst van sectoren is specifiek.
Waar de mens de baas moet blijven
De Zuid-Koreaanse overheid heeft bepaald dat AI niet zomaar het roer over mag nemen als het gaat om zaken die onze veiligheid en levenskwaliteit direct beïnvloeden. Denk hierbij aan:
- Nucleaire veiligheid.
- Productie van drinkwater.
- Verkeersmanagement.
- Gezondheidszorgsystemen.
- Financiële transacties.
Dit betekent dat de algoritmes in deze gebieden niet autonoom mogen beslissen zonder dat een mens het laatste woord heeft. Voor een land dat zo hard inzet op digitale snelheid, is dit een duidelijke rem.
Het label-probleem: Wat is echt en wat is gesimuleerd?
Naast toezicht legt de wet de nadruk op transparantie richting de consument. Je mag je klant niet in het duister laten tasten bij het gebruik van geavanceerde technologie. Dit is wellicht het meest in het oog springende punt voor dagelijkse toepassingen.
Bedrijven moeten hun klanten vooraf informeren als ze een AI-gedreven product gebruiken. Bovendien moeten AI-gegenereerde output – denk aan teksten, beelden of geluiden – duidelijk gemarkeerd worden, bijvoorbeeld met een watermerk of label.
Ik merkte op dat dit vooral lastig is voor startups die snel willen opschalen. Het dwingt hen om een architectuur te bouwen rondom ‘traceerbaarheid’, iets waar ze in de haast van de ontwikkeling vaak nog geen tijd voor hadden.
De startup-achterban: "Waarom wij als eersten?"
De reactie vanuit de innovatiekring is voorspelbaar sceptisch. Er heerst frustratie. Een startup-enquête wees uit dat slechts 2% van de AI-gerichte bedrijven al een formele nalevingsstrategie (compliance plan) had klaarliggen. Meer dan de helft geeft zelfs toe dat ze de nieuwe wet nog niet volledig begrijpen.
Lim Jung-wook, medeoprichter van de Startup Alliance, vatte de stemming perfect samen: "Er is enige wrevel; waarom moesten wij de eersten zijn?" De angst zit hem in de vaagheid van de regels. **Startups vrezen dat de onzekerheid hen dwingt tot een extreem voorzichtige ontwikkelingscyclus**, wat hen kostbare tijd en concurrentievoordeel kan kosten ten opzichte van hun collega's in bijvoorbeeld de VS of de EU.
Boetes zijn geregeld, maar er is een adempauze
Om de schok te verzachten, heeft het Ministerie van Wetenschap en ICT een speciale support desk gelanceerd die bedrijven moet helpen hun precieze positie onder de nieuwe regels te bepalen. Bovendien is er een **zachte landing** ingebouwd.
De eerste twaalf maanden geldt er een uitzonderingsperiode. Bedrijven die de regels nog niet volledig naleven, krijgen geen zware administratieve boetes. Na deze periode kunnen boetes oplopen tot 30 miljoen Won (ongeveer €20.400).
De overheid benadrukt dat de sancties in vergelijking met het EU-kader mild zijn. Het is een poging om innovatie te stimuleren, maar tegelijkertijd de fundering voor betrouwbare AI te leggen.
De lange termijn: Kracht versus Krimp
Uiteindelijk wil Zuid-Korea zich positioneren als een AI-macht. Deze wet is bedoeld om het vertrouwen in hun technologie te versterken, waardoor hun producten wereldwijd makkelijker geaccepteerd worden, net zoals we in Nederland controle verwachten op onze veiligheid in het OV.
De uitdaging voor Seoul ligt in het vinden van de juiste balans: hoe dwing je verantwoorde ontwikkeling af zonder de snelheid van de innovators te breken? Het is een spannende proefcase voor de hele wereld.
Hoe denk jij hierover? Zou zo’n verplichte menselijke controle in Europa de adoptie van nieuwe technologie juist versnellen, omdat het vertrouwen creëert, of zou het de ontwikkeling lamleggen zoals de Koreaanse startups nu vrezen?
