Je staat op een waddengebied, of misschien heb je een vreemde afdruk op een rots gevonden tijdens je laatste wandeling in Zuid-Limburg. Het lijkt op een pootafdruk, maar je gokt op een vogel of een hond. Wat als ik je vertel dat je zojuist een spoor van miljoenen jaren oud zou kunnen hebben gemist? Fossiele voetafdrukken zijn goud waard voor paleontologen – ze vertellen ons hoe een dier bewoog, hoe het sociaal was. Maar ze waren lange tijd een puzzel, tot nu.
Een internationaal team van wetenschappers – van Duitsland tot het Verenigd Koninkrijk – heeft een revolutionaire AI-app ontwikkeld. Dit is niet zomaar een gadget; het is een precisie-instrument dat objectief kan bepalen welk dier zo'n afdruk heeft achtergelaten. En ja, je kunt het waarschijnlijk straks zelf proberen.
Het probleem met 'oude' interpretaties
Paleontologen hebben decennialang moeite gehad met het classificeren van afdrukken. De oude methode vereiste het handmatig bouwen van datasets per dinosaurussoort. Het probleem? Dit leidt onvermijdelijk tot menselijke *bias*. Je zoekt naar wat je al verwacht te vinden. Maar in de natuur, zeker 200 miljoen jaar geleden, was er veel meer variatie.
We hebben objectiviteit nodig. Daarom lieten de onderzoekers de computer het zware werk doen. Ze leerden de AI om niet alleen de perfecte afdruk te herkennen, maar ook de imperfecte, de verweerde exemplaren die wij op straat tegenkomen.
Hoe de AI leert lopen
Het trainen van de algoritmes was een gigantische operatie. De onderzoekers voedden de AI met bijna 2000 echte fossiele afdrukken. Daar voegden ze miljoenen gesimuleerde variaties aan toe – alles wat de natuur in de loop der tijd kon doen met een afdruk:
- Verschuivingen in de randen van de afdruk.
- Variaties in de afstand tussen de tenen.
- De precieze contactoppervlakte met de grond.
- De gewichtsverdeling over de 'voet'.
De AI focuste op 8 cruciale kenmerken. **Als de AI deze kenmerken herkent, kan hij met hoge nauwkeurigheid voorspellen welk dier de afdruk maakte, vaak zelfs de meest controversiële soorten.**
DinoTracker: Jouw persoonlijke paleontoloog
Het resultaat is een app genaamd 'DinoTracker'. Je maakt een foto van een afdruk – of uploadt een ruwe schets, mocht je geen camera bij de hand hebben – en binnen seconden krijg je de analyse. De resultaten zijn indrukwekkend: ongeveer 90% overeenstemming met de indeling van menselijke experts.
Maar de app ontdekte meer dan alleen bevestiging. Ze vonden een verrassende link. Sommige 200 miljoen jaar oude afdrukken leken griezelig veel op die van moderne vogels. Dit suggereert twee dingen:
- Oude reptielen hadden mogelijk al kenmerken die we nu bij vogels zien, en dit gebeurde *miljoenen jaren eerder* dan gedacht.
- Of, de vroege dino's hadden toevallig een loopwijze die sterk leek op die van huidige ganzen of meeuwen.
Met deze app loste het team een 170 miljoen jaar oud mysterie op de Schotse Isle of Skye op. Eerder leken die afdrukken onverklaarbaar. Nu wijzen de data richting de voorouders van de hadrosauriërs (eendbekdino's). **Dit is het bewijs dat data-gedreven bewijs de menselijke intuïtie kan overtreffen.**
De implicaties voor jouw volgende vakantie
Professor Stephen Brusatte, leider van het onderzoek, benadrukt dat dit de klassieke paleontologie verandert. "We krijgen een onbevooroordeelde blik op de fossiele archieven."
Denk erover na: voordat je volgende keer een weekendje weg gaat naar de kust of een natuurpark en je struikelt over een vreemd gevormde steen, hoef je niet langer te raden of een fossielexpert te bellen. De kans is groot dat je met deze tool direct kunt bepalen of je naar een t-rex of een langnek kijkt.
Wat zou jij het liefst willen identificeren met zo'n app? Een spoor van de Tyrannosaurus Rex, of liever de zachte voetafdruk van een heel nieuw ontdekte soort?
