Heb je het gevoel dat de nachtelijke hemel de laatste tijd wat saai is? Veel mensen kijken nauwelijks meer omhoog, maar 2026 staat op het punt een hemels theater te worden. Dit jaar krijgen we maar liefst zeven zeldzame en spectaculaire astronomische verschijnselen te zien. Als je dit mist, kan het tientallen jaren duren voordat je zoiets weer ziet.
Ik heb de kalender erbij gepakt en de zeven topmomenten voor je geselecteerd. Of je nu gewoon nieuwsgierig bent of een fervent sterrenkijker, dit zijn de data die je moet noteren. Hier is wat we kunnen verwachten in de nachtelijke hemel van 2026.
De Grote Planetaire Opstelling (28 februari)
Dit is het soort gebeurtenis waar schoolboeken over geschreven worden. Op 28 februari staan zes van onze naaste planeten – Jupiter, Saturnus, Venus, Mercurius, Uranus en Neptunus – bijna perfect op één lijn met de zon gezien.
Wat jij ziet, is afhankelijk van je uitrusting. Jupiter, Saturnus, Venus en Mercurius zijn met het blote oog prachtig te zien. Maar om Uranus en Neptunus te spotten, heb je echt een verrekijker of een kleine telescoop nodig. De maan zal die avond ook dicht langs Jupiter verschijnen, wat zorgt voor een extra fotogenieke scène.
- Tip: Zoek een plek buiten de stad; lichtvervuiling maakt deze zwakkere planeten onzichtbaar.
- De opstelling is een puur toeval, geen afwijking van de natuurwetten.
De 90% Zonsverduistering (12 augustus)
Dit is het absolute hoogtepunt van 2026. Op 12 augustus zal er een bijna totale zonsverduistering zichtbaar zijn boven delen van Europa. In landen als het Verenigd Koninkrijk zal de maan tot wel 90% van de zon bedekken.
In Nederland en België worden we waarschijnlijk getrakteerd op een diepe partiële verduistering. Het gaat net dat tikkeltje donkerder worden dan je gewend bent. Als je dit mist, moet je wachten tot 2090 voor een vergelijkbare gebeurtenis in de regio. Wees voorbereid: dit is geen alledaags schouwspel.
Lees dit goed: Kijk NOOIT direct naar de zon zonder gekwalificeerde zonnebril of speciale filters. Je ogen zijn die bescherming waard.
Drie Supermanen en de Zeldzame Blauwe Maan
Wanneer de maan dichter bij de aarde staat, lijkt hij 15% helderder en kan hij tot 30% groter lijken. In 2026 hebben we drie van deze 'Supermaanden' die het waard zijn om te fotograferen:
- 24 november: De Beaver Moon.
- 23 december: De Cold Moon.
Maar de echte verrassing is de Blauwe Maan op 31 mei. Dit is statistisch gezien zeldzamer dan je denkt. Dit fenomeen treedt op wanneer we de tweede volle maan binnen één kalendermaand zien. Dit gebeurt slechts eens in de tweeënhalf jaar.
Sterrenregens: De Nachtelijke 'Vuurwerkshow'
Meteorenzwermen zijn een bewijs dat het heelal constant in beweging is. Je hebt geen dure apparatuur nodig, alleen een deken en wat geduld. De belangrijkste vier kometenregens in 2026 zijn:
- 22-23 april: De Lyrids (vaak snel en fel).
- 6-7 mei: Eta Aquarids (afkomstig van Halley's komeet).
- Half augustus: De Perseïden – de beroemdste van het jaar.
- Half december: De Geminiden (vaak traag en helder).
De Gedeeltelijke Maansverduistering (28 augustus)
Slechts achttien dagen na de zonsverduistering is het weer raak. Op 28 augustus werpt de aarde haar schaduw op de maan. Ongeveer 90% van het maanoppervlak zal in de donkere kernschaduw verdwijnen. Anders dan een zonsverduistering, kun je dit fenomeen zonder enige speciale bril bekijken.
Het koele effect is dat je een verduisterd, koperkleurig object aan de hemel ziet, wat een heel andere sfeer geeft dan de heldere volle maan die we gewend zijn.
Dansende Aurora's: Poollicht boven het Noorden
We bevinden ons momenteel in een periode van grotere zonneactiviteit. Dit betekent dat de kans groot is dat de Aurora Borealis (het noorderlicht) in 2026 intenser zal zijn dan de afgelopen jaren.
Verwacht groen, paars en zelfs rood dat danst boven de horizon. Door deze intensiteit is de kans groter dat je dit natuurwonder kunt spotten, zelfs op plekken die relatief ver van de poolcirkel liggen, zoals delen van Noord-Duitsland of zelfs de waddeneilanden bij een zeer sterke uitbarsting.
Je Kosmos-Foto's Maken met je Smartphone
Prachtige beelden van de sterrenhemel hoeven niet met een DSLR gemaakt te worden. Je smartphone kan verrassend veel aan, mits je de juiste instellingen gebruikt. Ik heb een paar snelle tips voor je:
- Zet de flitser uit: Dit klinkt logisch, maar veel mensen vergeten dit. Elke vorm van kunstlicht verpest je nachtzicht.
- Gebruik de 'Nachtmodus' (Night Mode) van je telefoon. Dit is effectief een kleine computer die veel foto's combineert voor één helder resultaat.
- Investeer in een **goedkope mini-tripod**. Zelfs de kleinste beweging is op lange belichtingstijd desastreus. Stabiliteit is alles.
2026 wordt een jaar vol hemelse verrassingen. Welk van deze zeven gebeurtenissen kijk jij het meest naar uit om te zien, en waarom?
