Heb je het gevoel dat de nachtelijke hemel de laatste tijd een beetje saai is? Dat is begrijpelijk. Maar ik heb nieuws voor je: 2026 wordt geen rustig jaar voor sterrenkijkers. Terwijl wij hier in Nederland waarschijnlijk weer klagen over de typische druilerige lente, bereiden verre planeten zich voor op een show die je met je blote oog kunt zien.
We hebben het niet over vage stipjes. Het gaat om zeldzame uitlijningen en een maan die rood kleurt—echte kermis voor amateurastronomen. Ik heb de data doorgespit, en hier zijn de data die je nu al in je agenda moet zetten, want de kans dat je dit mist door een onverwachte bui is groot.
Februari: De Grote Planetenparade
Begin 2026 is alvast een voorproefje. Rond 28 februari zien we iets spectaculairs zonder dat je een dure telescoop nodig hebt. Zes planeten lijken op een rij te staan.
Wat je precies ziet
Jupiter, Uranus, Saturnus, Neptunus, Venus en Mercurius. Dit zijn er zes! Als je naar de westelijke horizon kijkt, zie je ze opgloeien, richting de bijna volle maan.
- Zonder hulpmiddelen: Venus (briljant), Mercurius (net erboven), Saturnus (goudkleurige gloed) en Jupiter (intense helderheid).
- Met een verrekijker: Je kunt proberen Uranus te spotten, die zich ergens halverwege de heldere planeten en Jupiter bevindt. Lastig, maar de poging is het waard.
Dit is zo’n opstelling die je niet elke maand ziet. Het is een zeldzame kosmische 'meet & greet' voor ons, Nederlandse kijkers.
Maart: Die Bloedrode Maan
De nacht van 3 maart wordt memorabel. We krijgen een totale maansverduistering. Vergeet die dure vakanties; dit is het spektakel van het jaar. De maan zal veranderen in een diepe koperrode tint – de beruchte ‘bloedmaan’.
Waarom rood? De aarde staat precies tussen de zon en de maan. Het enige licht dat de maan bereikt, is gefilterd rode gloed die door onze atmosfeer buigt. Het is alsof de aarde haar daglicht filtert.
Detailtip: De volledige totale fase duurt 58 minuten, maar het hele schouwspel duurt meer dan vijf uur. Plan je avondwandeling eromheen. Dit valt samen met de ‘wormmaan’, traditioneel het teken dat de lente écht begint.
April: De Komeet die misschien oplicht
Rond 25 april komt komeet C/2025 R3 (PANSTARRS) op zijn helderst. Optimisten hopen dat deze puinzooi uit de buitenste regionen van ons zonnestelsel zo fel wordt dat hij met het blote oog zichtbaar is.
Zoek in het noorden na zonsondergang. Verwacht geen Hale-Bopp-waardige staart, maar zelfs een vaag, vaag vlekje in de lucht dat een nieuwkomer is, is de moeite waard. Als je hem ziet, heb je iets te vertellen op een verjaardag.
Mei: De Blauw-Mico Maan
31 mei levert twee bijzondere feiten op over onze vaste metgezel. Ten eerste: het is de tweede volle maan van de maand, wat hem een ‘blauwe maan’ maakt. (Nee, hij wordt niet blauw, tenzij er extreem veel vulkanische rook in de lucht hangt.)
Ten tweede: het is ook een micromaan. De maan is dan op haar verste punt van de aarde. Dit betekent dat hij ongeveer 5,5% kleiner en 10,5% doffer lijkt dan normaal. Voor de casual kijker valt dit waarschijnlijk niet eens op, dus focus je op de datum, niet op de kleur.
Augustus: De Dubbelklapper
12 augustus is de absolute astronomische climax. We beginnen de dag (vóór zonsopgang!) met een zes-planetenparade in een boogvorm, van oost naar zuidwest. Dit is hét moment om je buren wakker te maken.
Later die dag is er een totale **zonsverduistering**. Jammer genoeg trekt het pad van totaliteit over Groenland, IJsland, Portugal en Spanje. Hier in Nederland zien we slechts een diepe gedeeltelijke verduistering, maar zelfs dat is indrukwekkend.
De perfecte nacht voor vallende sterren
En dan, als de avond valt, de kers op de taart: de Perseïden meteorenregen. De maan is dan nieuw, wat perfecte, donkere hemelcondities garandeert. Als we geluk hebben met het Nederlandse weer (een grote als), zouden we wel 90 vallende sterren per uur kunnen zien op de nachten van 12 en 13 augustus.
De praktische tip: Ga weg van de stadslichten. Rijd een stukje buiten de Randstad. Zet je wekker. Je hebt die 90 ‘shooting stars’ niet nodig als je onder een lantaarnpaal staat te kijken.
Waarom je je zorgen moet maken over het weer
Ik moet eerlijk zijn. Een luchtgewelf van deze kwaliteit vragen om helder weer. En zoals we weten uit eerdere zomers, kan het in augustus zomaar omslaan. De afgelopen winter was al relatief droog vergeleken met de statistieken. Je moet dus echt hopen op een periode van stabiele hogedrukgebieden rond die augustusdagen.
Dus, terwijl meteorologen praten over 14 inch sneeuw in de bergen, adviseren wij: houd je ogen op de hemel, maar neem een paraplu mee voor de zekerheid.
Welke van deze zes gebeurtenissen kijk jij het meest naar uit? En wat is jouw favoriete, meest betrouwbare plek in Nederland om de sterren te bekijken?
