Je staat klaar met je camera om een prachtige astronomische gebeurtenis vast te leggen, zoals de samenstand van de maan en Jupiter. Alles lijkt perfect. Maar dan, midden in die voorspelde avond, verschijnt er iets dat helemaal niet op het programma stond. Precies dat overkwam fotograaf Thomas Castel boven de kathedraal van Dax.
Dit is geen verhaal over een simpele foto. Het gaat over het moment waarop de natuur je een onverwacht geschenk geeft. Veel mensen misten dit, omdat ze alleen keken naar de verwachte conjunctie. Maar het échte schouwspel begon pas toen de hemel besloot haar eigen show op te voeren.
De verwachte magie: Maan en Jupiter
De avond begon zoals gepland. Het was de perfecte gelegenheid om de conjunctie van de maan en Jupiter te fotograferen. Voor de leek klinkt dit misschien saai, maar voor astronomen is het een hoogtepunt. Het is simpelweg het effect van perspectief: twee heldere hemellichamen lijken vanaf aarde extreem dicht bij elkaar te staan, ook al zijn ze fysiek mijlenver van elkaar verwijderd.
Ik heb weleens gemerkt dat veel amateurfotografen na het vastleggen van de conjunctie hun apparatuur al inpakken. Ze missen de nuance. En precies die nuance maakte deze nacht in Dax zo onvergetelijk.
Toen gebeurde het onverwachte
Terwijl Thomas Castel bezig was met het perfect kaderen van de twee heldere punten, verscheen er plotseling iets anders. Geen flits, geen vallende ster, maar een serene, perfecte cirkel rond de maan. Een maanhalo.
Stel je voor: je bent gefocust op een donker silhouet van een kathedraal en de twee helderste objecten in de lucht. En dan, zonder waarschuwing, wordt dat tafereel omlijst door een lichtgevende ring. Dat is het moment waarop je beseft dat je ooggetuige bent van iets speciaals.
Het feit dat dit gebeurde tijdens de 'Wolvenmaan' – de eerste volle maan van het jaar – en boven de historische daken van Dax, maakte het volgens Castel visueel spectaculair.
Wat is zo'n halo eigenlijk? (Het is geen UFO)
Natuurlijk volgen er direct wetenschappelijke vragen. Is dit een zeldzaam atmosferisch fenomeen, of gewoon een luchtspiegeling? Thomas Castel deelde de essentiële uitleg, en het is verrassend eenvoudig. We hebben vaak de neiging om complexe verschijnselen te ingewikkeld te maken.
Eigenlijk werkt een maanhalo als een soort natuurlijke, atmosferische prisma:
- De ingrediënten: Het vereist ijskristallen die hoog in de atmosfeer zweven, meestal in sluierwolken.
- Het proces: Het licht van de maan breekt (refracteert) door deze zeshoekige kristallen.
- Het resultaat: Een lichtcirkel met de maan exact in het midden.
Dit is dus géén voorspelbare gebeurtenis zoals een regenboog. Het is een wisselwerking tussen de temperatuur, de ijscristallen en de hoek van het maanlicht. De kans dat je dit ziet wanneer je er specifiek naar kijkt, is klein.
Hoe je dit fenomeen zelf kunt spotten boven je eigen stad
Je hoeft niet naar Dax af te reizen om dit te zien. Als je de volgende keer de volle maan ziet, probeer dan eens deze kleine aanpassing in je kijkwijze. Dit is een tip die veel weer-apps negeren, maar die essentieel is voor halo-spotters.
De specifieke tip: Kijk niet rechtstreeks naar de maan. Gebruik je perifere zicht, alsof je ernaast kijkt. Het menselijk oog is vaak beter in het opvangen van subtiele lichtveranderingen als het niet te fel wordt beïnvloed door directe helderheid.
Als je dunne, hoge bewolking ziet op een koude nacht, is de kans groter. In Nederland zien we dit vaker dan men denkt, maar we zijn er te gehaast om het op te merken, net als bij het vinden van die perfecte stroopwafel in de supermarkt tussen alle moderne verpakkingen.
De conjunctie was mooi, maar de halo maakte het onvergetelijk. Wat is de meest onverwachte natuurlijke gebeurtenis die jij ooit hebt vastgelegd, toevallig of met opzet?
