Je kijkt naar de sterrenhemel en ziet alleen wat zwarte leegte tussen de lichtpuntjes, toch? Niets is minder waar. Een astronom uit de regio Liberec heeft zojuist een onzichtbaar fenomeen vastgelegd dat de schaal van ons zonnestelsel doet verbleken. Dit is geen nevel zoals je die kent; dit is een superbubbel, een holte van 500 lichtjaar breed.
Waarom is dit belangrijk? Omdat deze structuren bewijzen dat zelfs de ‘lege’ ruimte een gewelddadige geschiedenis heeft gehad. Als je denkt dat de ruimte rustig is, moet je dit indrukwekkende beeld zien. Binnenkort lacht de buren over je kennis over de kosmos.
Wat je ziet is de nasleep van kosmische explosies
Wat de amateur-astrofotograaf Jakub Kuřák vastlegde, heet de Orion-Eridanus Superbubble. Dit is het resultaat van extreme kosmische gebeurtenissen die lang geleden plaatsvonden.
Stel je voor: tientallen massieve sterren explodeerden als supernovas. Hun schokgolven en intense sterrenwinden hebben al het omringende gas weggedrukt. Dit creëerde een gigantische, maar grotendeels lege, holte in de interstellaire materie.
- De structuur is 300 tot 500 lichtjaar in doorsnee. Onze zon zou hier honderden keren in passen.
- De bubbel is zo groot dat hij aan de hemel een hoek beslaat van 45 graden – dat zijn 90 volle manen naast elkaar!
- De randen zijn zichtbaar als gloeiende filamenten, waar heet gas botst met koudere, dichtere ruimte.
Hoe je het ‘onzichtbare’ vastlegt
Dit soort structuren zijn te zwak om met het blote oog te zien; ze zijn te ijle en te ver weg. Kuřák gebruikte daarom slimme technieken die je misschien kent van hobbyfotografie, maar dan op galactische schaal.
Hij fotografeerde de lucht boven Liberec tussen 12 en 16 januari, tijdens de helderste nachten. Het geheim zat hem in de apparatuur:
- Gebruik van een gespecialiseerd H-alfa filter. Dit filter isoleert specifiek het licht van geïoniseerde waterstof. Het werkt een beetje als een koffiefilter, maar dan voor lichtgolven.
- Een totale belichtingstijd van meer dan vijf en een half uur, verspreid over meerdere sessies.
- Aanzienlijke wiskundige nabewerking om de zwakke signalen boven de ruis uit te tillen.
De Lietsige Levenstip van de Kosmos
Veel mensen denken dat de ruimte stil is nadat de grote sterren zijn opgebrand. Maar het meest fascinerende is dat de resten van die oude explosies de kraamkamers voor nieuwe sterren nu nog steeds beïnvloeden. De omgeving waar nu ons zonnestelsel is, is gevormd door het puin van die oeroude kernexplosies.
Dit is een krachtige herinnering: de natuur werkt op enorme tijdschalen. Wat wij zien als een korte meteoor, is voor de kosmos slechts een minuscule rimpel.
Kuřák, die trouwens al twee keer een NASA-foto van de dag scoorde, laat zien dat je met geduld en de juiste apparatuur (en misschien een donkere plek buiten de lichtvervuiling van de stad) de meest verbazingwekkende dingen kunt vinden, zelfs dicht bij huis.
Wat is het meest verrassende dat jij ooit aan de nachtelijke hemel hebt opgemerkt, ook al was het maar een heldere planeet? Deel jouw ervaringen!
