Je houdt van je kat, het is een schoonheid en een huisgenoot. Maar heb je ooit stilgestaan bij de ware identiteit van dat pluizige wezen dat vredig naast je slaapt? Ik merkte recentelijk, na het doornemen van een schokkende studie, dat we de jachtinstincten van onze huisgenoten ernstig onderschatten.
Het gaat hier niet alleen om de verdwenen kleine muisjes in de schuur. Wat deze dieren opeten, kan de biodiversiteit van hele ecosystemen ontwrichten. Als je dacht dat jouw kat alleen een liefhebber van brokjes was, lees dan verder. Dit artikel legt uit wat er écht op hun menu staat en waarom je dit nu moet weten.
Verrassende prooien: Groter dan je denkt
Katten zijn, hoe schattig ook, roofdieren van wereldklasse. Ze zijn ongelooflijk efficiënt. Hun jachtlijst bevat niet alleen die standaard reptielen en vogels, maar ook exemplaren die hun eigen lichaamsgrootte benaderen.
Wetenschappers zijn de afgelopen tijd de maaginhoud van gevangen zwerfkatten gaan analyseren. Wat ze vonden, was verontrustend. Ze passen zich vlekkeloos aan; een kat stopt niet bij een koolmeesje als er een makkelijkere prooi voorhanden is.
De lijst die je niet wilt zien
Wat veel eigenaren over het hoofd zien, is dat het instinct van de kat geen onderscheid maakt tussen een algemene diersoort en een ernstig bedreigde zeldzaamheid. Biologen zien dit gedrag als de reden waarom de huiskat (Felis catus) op de lijst van invasieve soorten staat.
- Kleine zoogdieren en veelvoorkomende vogels vormen uiteraard de basis.
- Maar we zien ook jonge konijnen en zelfs kleinere roofdieren opduiken.
- Op eilanden, waar dieren niet gewend zijn aan roofdieren, zijn de gevolgen desastreus.
Het klinkt hard, maar de jachtdrang is ongenuanceerd. Voor jouw kat zijn dit geen beschermde exemplaren; het zijn simpelweg calorierijke maaltijden.
De ecologische rekening van de kattenhouder
De cijfers zijn indrukwekkend en voor veel Nederlandse huishoudens confronterend. Gemiddeld doden huiskatten wereldwijd jaarlijks miljarden dieren. In gebieden met kwetsbare, inheemse fauna kan de aanwezigheid van zwerfkatten leiden tot het uitsterven van lokale populaties.
Denk hier eens over na de volgende keer dat je door een natuurgebied wandelt in bijvoorbeeld de Biesbosch. De introductie van de kat is, vanuit een ecologisch oogpunt, een zware belasting.
Praktische stappen voor de verantwoordelijke eigenaar
Het is niet de bedoeling dat we onze katten gaan verbannen. Ze horen bij ons, maar hun vrijheid moet wel in balans zijn met de natuur om ons heen. Gelukkig zijn er simpele stappen die je kunt nemen om de impact te verkleinen zonder je dier ongelukkig te maken.
Houd je kat binnen, zeker tijdens de ochtend- en avondschemering. Dit zijn de piekuren voor de jacht.
Als binnenhouden echt geen optie is, overweeg dan deze concrete tips:
- Gebruik een afgesloten ‘catio’ (kattenren): Zo kan de kat genieten van de buitenlucht zonder jachtmogelijkheden.
- Installeer een belletje: Hoewel sommigen sceptisch zijn, laat onderzoek zien dat een felgekleurde halsband met een belletje vogels waarschuwt.
- Castratie/sterilisatie: Dit vermindert vaak de drang om lange jachttochten te maken.
Door deze kleine aanpassingen maak je het verschil. Je geniet van je huisdier, maar je beschermt tegelijkertijd de lokale vogels en kleine zoogdieren.
Conclusie: Samen leven met een roofdier
Het besef dat je de ‘perfecte’ jager in huis hebt, kan verontrustend zijn. Maar juist dat inzicht is de eerste stap naar verantwoord ouderschap. De wetenschap heeft ons een spiegel voorgehouden over de ware aard van onze geliefde huisdieren.
Wat is jouw ervaring? Heb je ooit iets ongewoons in de tuin van je kat gevonden dat je deed schrikken?
