Je dacht dat het noorderlicht (aurora borealis) alleen voor Noorwegen en IJsland was gereserveerd, toch? Fout. Afgelopen nacht waren er meldingen van groene, paarse en rode gloed boven Noord-Italië – een zeldzaamheid die verband houdt met een gigantische zonnestorm. Veel mensen hebben dit spektakel gemist omdat ze niet wisten waar ze moesten kijken. Hier is de wetenschap achter de storm en wanneer je de volgende kans krijgt.
Dit was geen gewone zonnestorm; het was de krachtigste sinds 2003, geclassificeerd als niveau 4 op een schaal van 5. Dat betekent dat we direct geraakt werden door een enorme wolk van geladen plasma, een zogenaamde coronale massa-ejectie (cme). Ik heb de data bekeken, en de kans dat je dit in de komende maanden zult zien, is klein, tenzij je de volgende keer voorbereid bent.
De wetenschap achter de onverwachte gloed
Het is makkelijk om te denken dat we compleet overgeleverd zijn aan de grillen van de zon, maar er is een logica achter de chaos. Dit is wat er gebeurt als zonnewind onze beschermlaag raakt.
Waarom zuidelijke breedtegraden plots oplichten
Wanneer die deeltjes van de zon onze magnetosfeer binnendringen, wordt onze atmosfeer ‘opgeladen’. Zuurstof en stikstof atomen worden geëxciteerd, net als de neonbuizen in een oude kroeg. Het resultaat? Kleuren die je normaal gesproken niet op de Italiaanse Apennijnen verwacht.
Wat je moet onthouden: Hoe intenser de storm (hoe hoger de Kp-index), hoe zuidelijker de aurora zichtbaar wordt. Dat is de reden dat er meldingen waren uit Piemonte en Emilia-Romagna, niet alleen uit de Alpen.
- Groen: komt van zuurstof op lagere hoogtes.
- Rood en paars: duiden op stikstof of zuurstof op veel hogere atmosferische niveaus.
- De storm van gisteren was zo sterk dat het de grenzen van de magnetosfeer duidelijk doorbrak.
Zelf een kans grijpen: de niet-zo-geheime gids
Veel mensen kijken naar de lucht, zien niets en geven het op. Zij missen de cruciale stappen die experts nemen. Als je echt het noorderlicht wilt vangen terwijl je geniet van een espresso, moet je slimmer zijn dan de massa.
Stap 1: de juiste tijd en plaats
Dit fenomeen is een liefhebber van de nacht en de vroege uurtjes. Ik zag veel klachten dat mensen om 21:00 uur keken, maar de piek vaak pas rond 01:00 uur 's nachts lag.
De gouden regel voor het Italiaanse landschap:
- Zoek de donkerste plek die je kunt vinden, ver weg van de lichtvervuiling van de steden. Denk aan landelijke Agriturismo's in de Dolomieten of afgelegen gebieden in de Apenijnen.
- Kijk naar het noorden, maar wees bereid om je hele horizon af te speuren. Bij zeer sterke stormen kan de reflectie door de hele lucht dansen.
Stap 2: de technische voorbereiding
Je hebt niet per se een dure camera nodig, maar je ogen moeten wel de kans krijgen zich aan te passen. Dit is de meest gemaakte fout die ik in mijn adviezen tegenkwam: mensen gebruiken hun smartphone te veel.
Mijn persoonlijke hack voor de volgende keer: Zet je telefoon op vliegtuigmodus en gebruik rood licht om je weg te vinden. Rood licht verstoort het nachtzicht van je ogen veel minder dan blauw of wit licht. Zodra je je ogen een minuut of twintig hebt laten wennen aan de duisternis, zie je meer dan ooit tevoren.
Het gevaar dat we (bijna) negeerden
Hoewel de lichten prachtig waren, brachten deze zonne-uitbarstingen ook echte risico’s met zich mee, iets wat veel mensen in hun gezellige zoektocht naar het natuurverschijnsel vergaten.
Deze cme’s zijn niet alleen maar lichtshows. Ze kunnen gps-systemen ontregelen, communicatie op lange afstand verstoren en zelfs spanningen in het elektriciteitsnet veroorzaken. **We zagen dit fenomeen, maar de echte impact lag in de technologie die we dagelijks gebruiken.** Gelukkig zijn moderne netwerken redelijk goed bestand tegen deze schokken, maar de waarschuwing van de Amerikaanse weersvoorspellers was serieus.
Dus, heb jij het spektakel dit weekend in Noord-Italië opgemerkt, of heb je iets gezien en dacht je dat het gewoon een vreemde wolk was? De volgende grote kans laat mogelijk jaren op zich wachten, maar door voorbereid te zijn, verhoog je je kansen enorm.
