De Etna is weer wakker, en de beelden zijn spectaculair: gloeiende lava die honderden meters afdaalt. Als je de nieuwsberichten ziet, zou je denken dat de apocalyps nabij is, zeker als je de beelden van die oranje gloed ziet. Maar de lokale experts doen opvallend kalm. Ze zien een 'spektakel', maar blijven ontspannen.
Wat is hier aan de hand? Er stroomt massa’s lava naar beneden, maar de belangrijkste vraag is: komt het ooit in de buurt van jouw vakantiehuisje of een dorp? Wij keken naar de feiten, de afstand, en wat je als toerist absoluut niet moet doen als je te dichtbij gaat kijken.
De lava bereikt 1.400 meter: maar waar is de paniek?
De nieuwste lavastroom zakt gestaag af. Het voorfront heeft inmiddels de 1.400 meter hoogte bereikt, afkomstig van een uitbarsting rond de 2.100 meter. Dat klinkt dramatisch, maar hier komt de cruciale nuance die veel internationale koppen missen.
De lava beweegt zich momenteel door de Valle del Bove. Dit is een groot, vrijwel verlaten, ruig gebied op de flank van de vulkaan. Het is zoals het bos in de Ardennen na een flinke bosbrand: leeg en al eerder gevormd door vulkanisch materiaal.
- De meest actieve lavakoloom is momenteel meer dan vijf kilometer verwijderd van de dichtstbijzijnde bewoonde gebieden zoals Fornazzo of Milo.
- De activiteit wordt nu omschreven als 'stil en effusief'; geen explosieve aswolken die het vliegverkeer platleggen.
- De luchthaven van Catania draait op volle toeren. De oranje luchtvaartwaarschuwing is vooral een voorzorgsmaatregel.
Het 'stille' begin van de eruptie
Wat veel mensen niet weten, is dat dit soort uitbarstingen zelden met een knal beginnen. Ik zag hoe de experts dit volgden:
Vulkanoloog Boris Behncke van het INGV legde uit dat de anomalieën al rond middernacht op nieuwjaarsdag werden opgemerkt door hittesensoren van satellieten. Pas later op de ochtend, toen de bewolking optrok, werd de visuele bevestiging gegeven.
Tijdens de eruptie zie je soms spattering, waarbij gloeiende brokken lava enkele tientallen meters de lucht in worden geslingerd. Hoewel dit er op de beelden angstaanjagend uitziet, is het de 'normale' manier waarop een deel van de lava zich verspreidt op deze hoogte.
De ware valkuil: het menselijke enthousiasme
De grootste directe bedreiging is niet de lava zelf, maar toeristen die te dichtbij komen. Dit is een punt dat de Civiele Bescherming zeer serieus neemt. Ik herkende hier de typisch Nederlandse neiging om 'even snel een kijkje te nemen' aan de rand van het gevaar.
Als we in Nederland bij de Afsluitdijk staan en er is een incident, dan willen we ook de reling vastpakken. Hier is dat levensgevaarlijk. De autoriteiten vrezen vooral dit:
- Verstoppingen op de Marenevve provinciale weg, bedoeld voor hulpdiensten.
- Wandelaars die onvoorbereid de lavavelden betreden en vast komen te zitten of door hitteverschillen te maken krijgen met instabiliteit.
Om dit te voorkomen, hebben de autoriteiten in Milo de toegang via de Pietracannone-weg (een aftakking van de Marenevve) nu officieel verboden en afgesloten. Dit is geen suggestie; dit is een noodzakelijk bevel.
Wat je nu moet onthouden als je naar Sicilië gaat
De Etna blijft een prachtig natuurfenomeen dat we moeten respecteren, niet bevechten. Als je Sicilië bezoekt en dit spektakel wilt zien, volg dan deze eenvoudige regels om veilig te blijven en de lokale bevolking niet te hinderen:
- Kijk van een afstand: Geniet van de gloed bij zonsondergang, maar blijf ver weg van de aangewezen afzettingen. De hitte is op afstand nog steeds significant.
- Volg lokale gidsen: Als je een begeleide tour neemt, doe dan alleen routes die door de regio zijn goedgekeurd. Zij kennen het terrein en de actuele risicozones.
- Negeer de roddels: Laat je niet gek maken door sensationele koppen. Blijf op de hoogte via officiële kanalen van de Italiaanse Civiele Bescherming, niet via social media hype.
Al met al is de boodschap dit: de vulkaan geeft een show, maar de afstand tot de bewoonde wereld is op dit moment geruststellend groot. De echte uitdaging is om nieuwsgierige bezoekers op veilige afstand te houden.
Wat vind jij van deze beheersing van de situatie? Zou jij de weg naar de Marenevve afzetten als je burgemeester was, zelfs als de lava nog ver weg is?
