U kent dat gevoel: u staat op het punt iets spectaculairs te missen, terwijl u gewoon uw avondroutine volgt. Dit weekend is het zover: de lucht boven Nederland bereidt een zelden geziene drievoudige show voor. Vergeet het voorspelbare Netflix-bingewatchen. Tussen zaterdagavond en zondagochtend gebeurt er iets wat een enorme inspanning van de aarde vergt. Ik heb de details voor u uitgeplozen, want de kans is groot dat u de belangrijkste component mist als u niet weet waar u op moet letten.
Wat staat er precies op het programma?
Astronomen kijken al weken uit naar deze datum. Het is niet zomaar een volle maan; het is een Supermaan, die ook nog eens samenvalt met de piek van een actieve meteorenregen én het moment dat onze planeet het dichtst bij de zon staat (perihelium).
De ‘Wolfsmond’ die groter lijkt
De volle maan van dit weekend wordt de 'Wolfsmond' genoemd. Wat u in de gaten moet houden: door de nabijheid tot de aarde lijkt deze 14% groter en tot 30% helderder dan normaal. Dat is een merkbaar verschil, zelfs als u niet uren naar de lucht staart.
- Wanneer zien? Vanaf ongeveer 18:35 uur, kort na zonsondergang, kijken we naar het oosten.
- Let op de buurman: Vlakbij de maan zult u Jupiter ontdekken. Die ziet eruit als een stabiele, heldere stip, zonder het flakkeren van een ster. Dit is een klassieke conjunctie.
De meteorenregen die soms onzichtbaar is
Tussen elf uur 's avonds en zonsopgang piekt de meteorenregen De Quadrantiden. Dit zijn stofdeeltjes van een asteroïde die wij jaarlijks ‘oogsten’. Dit is waar het lastig wordt.
De enorme helderheid van de supermaan werkt als een gigantische lantaarnpaal. Veel van de zwakkere meteoren zult u hierdoor niet zien. Toch is er hoop.
Mijn tip: Richt uw blik naar het noorden. Hoewel de maan storend is, zijn de helderste exemplaren nog steeds de moeite waard om te spotten, richting het sterrenbeeld Ossenhoeder (Boötes).
De onverwachte gast: Het perihelium
Dit is het fenomeen dat de meeste mensen vergeten, maar het speelt wel mee. Perihelium is het punt waarop de aarde haar jaarronding dichtst bij de zon maakt. Dit gebeurt altijd in januari.
U zult dit niet direct ‘zien’ als een flits of een kleurverandering. Echter, wetenschappelijk gezien betekent dit wel dat de aarde op haar ‘snelste’ punt beweegt. Probeer het eens te vergelijken met een spits die de bal in de 5-meter legt: hij moet nu voluit sprinten voordat hij vertraagt.
Praktische gids: Zo zorgt u dat u niets mist
Zeker als u kinderen hebt, is dit een unieke kans. Maar hoe zorgt u ervoor dat u niet twintig minuten naar de verkeerde plek staart?
- Verlaat de stad: Lichtvervuiling is uw grootste vijand, zeker bij meteoren. Een kort ritje naar een open veld buiten de bebouwde kom van, zeg, Utrecht of Eindhoven, scheelt enorm.
- Laat uw ogen wennen: Geef uw zicht minstens 20 minuten om zich aan te passen aan de duisternis. Gebruik absoluut géén smartphone terwijl u wacht.
- De truc met de deken: In plaats van de hele tijd in uw nek te wrijven door naar de lucht te kijken, leg een dikke, donkere deken op de grond. U kunt ontspannen liggen en makkelijker de horizon overzien.
Dit drieluik is zeldzaam. Wanneer alle drie deze fenomenen samenkomen, is het tijd om even te pauzeren. Wat vindt u het spannendst aan deze nacht: de gigantische maan, de vallende sterren, of het feit dat onze planeet op volle snelheid door de ruimte reist?
