De hype rondom kunstmatige intelligentie drijft de beurzen, maar de gemiddelde Nederlander begint de bui al te voelen. Vorig jaar verkoos Merriam-Webster het woord 'slop' – de term voor waardeloze AI-prut – tot een van de belangrijkste woorden van het jaar. Dit is een duidelijk signaal: de maat is vol.
Als de realiteit tegenzit, herschrijf je de definitie. Dat lijkt de tactiek van Satya Nadella, de CEO van Microsoft. Geconfronteerd met groeiende maatschappelijke weerstand tegen GenAI en de stortvloed aan brol, greep hij in. Hij deed een oproep om te stoppen met het woord 'slop'. Zijn suggestie? Terug naar de metafoor van Steve Jobs: AI noemen we 'de fiets voor de geest'.
De ‘Versterker’ versus de ontslagronde
Nadella stelt dat we AI moeten zien als een steiger voor menselijk potentieel, niet als een vervanging. Hij drong aan: "We moeten voorbij de discussie over 'onzin versus verfijning' en een nieuwe balans vinden in onze 'theory of mind', eentje die erkent dat mensen nu hulpmiddelen hebben die hun cognitieve vermogens versterken." Klinkt inspirerend, maar het deed mij persoonlijk denken aan de marketingberichten die ik dagelijks zie...
Het probleem is dat de marketingafdelingen van technologiebedrijven precies het tegenovergestelde doen. Ze prijzen hun 'AI-agenten' aan door te beloven hoeveel menselijke arbeid ze kunnen besparen. En Microsoft zelf? Ze ontsloegen meer dan 15.000 mensen vorig jaar, ondanks recordomzetten, onder het mom van 'AI-transformatie'.
Nadella houdt in de ene hand de pen vast om lofzangen op 'menselijke versterking' te schrijven, terwijl hij met de andere hand de ontslagbrieven tekent, die direct voortvloeien uit het verschuiven van kapitaal naar algoritmes.
Huang's waarschuwing: Stop met ‘doomer’ zijn
Terwijl de waardering van Nvidia dankzij de AI-koorts bizarre hoogten bereikte, gaat Jensen Huang, de CEO, nog een stap verder. Hij vond de 'doomer narrative' rondom AI "niet nuttig voor de samenleving".
De topman van Nvidia wijst naar experts die waarschuwen voor ongeremde AI-ontwikkeling. Hij beschuldigt hen ervan angstbeelden uit sciencefiction te verspreiden. Zijn boodschap is glashelder:
- Stop met bang maken, want het schaadt de sector.
- Kritiek op AI is vaak niet productief.
- We moeten ons focussen op de voordelen.
Toen Dario Amodei van Anthropic waarschuwde dat AI binnen vijf jaar de helft van de administratieve banen zou kunnen elimineren, wuifde Huang dat weg als paniekzaaierij. Of dat nu waar is of niet, het wekt bij mij als lezer vooral wrevel op. Het voelt als de houding van de man die in zijn villa aan de Vecht tegen je zegt dat je je druk maakt om de energierekening.
De blinde vlek van de miljardairs
De uitspraken van Nadella en Huang stuiten tegen de borst, niet alleen omdat ze duidelijke alarmsignalen negeren, maar ook door een totaal gebrek aan sociaal inzicht. Dit is het ‘ivoren toren’-syndroom.
Miljardairs zien het 'slop'-probleem niet, omdat zij niet zelf door de digitale vuilnisbelt hoeven te ploeteren. Voor hen is AI een reeks elegante prestatiegrafieken in de Azure-cloud. Voor de gemiddelde mens in Nederland is AI de spam in de zoekresultaten, de valse advertenties op Marktplaats, en de groteske beelden die je feed overspoelen.
AI noemen 'een fiets voor de geest' is een belediging voor iedereen die probeert een betrouwbare producthandleiding te vinden te midden van algoritmische troep.
De schaduwkosten van innovatie
Wat deze CEO's ook negeren, zijn de enorme verborgen kosten. Wij zien hoe miljarden dollars verbrand worden aan modellen die de vingers aan een hand niet eens correct kunnen tellen. En we zien de impact van datacenters op ons milieu; die verbruiken net zoveel stroom en water als kleine landen, allemaal om ons die ene TikTok-video te laten zien.
Het meest irritante is de arrogantie. Ze proberen ons de taal op te leggen waarmee we hun producten moeten beschrijven. Ze willen de controle over de discussie. Als je niet juicht, ben je een 'remmer van de technologie'. Ben je bezorgd over je baan? Dan ben je een 'schadelijke doomer'.
Dit is een poging om het recht op kritiek af te nemen. Ze verwachten dat we dankbaar zijn voor een technologie die we niet gevraagd hebben en die in een tempo wordt uitgerold dat aanpassing onmogelijk maakt. In plaats van dialoog, krijgen we een berisping van de directiekamer.
Satya Nadella en Jensen Huang leven in een bubbel waarin technologie het doel is, geen middel. Voor hen is elke maatschappelijke wrijving een bug in de code die genegeerd of 'geoptimaliseerd' moet worden met een nieuw verhaal. Ze snappen niet dat de weerstand tegen 'slop' geen gebrek aan technologische kennis is, maar een verdedigingsmechanisme tegen middelmatigheid.
Zij zien zichzelf als de nieuwe Prometheus, die de mensheid het vuur schonk. Tot nu toe hebben ze ons vooral een reeks nutteloze filmpjes van een pianospelende kat in een ruimtepak gegeven.
Wat denk jij? Worden we te snel te bang voor AI, of heeft de kritiek op de 'doomer narrative' de echte problemen verhuld?
