Heb je je ooit afgevraagd waarom sommige mensen, zelfs midden in de koudste Nederlandse maand, nog steeds bezig zijn met tuinaarde en speciale 'voeding'? Terwijl jij waarschijnlijk stookt en wacht op de lente, gebeurt er in de schuur van de doorgewinterde tuinier iets onverwachts. Ze gooien hun cacaodoppen niet weg. En dat is geen toeval of een vreemde gewoonte.
Ik merkte dit zelf op vorig jaar toen ik dacht dat ik alles wist over potgrond. Dit kleine detail bleek het verschil te maken tussen muffe potten en gezonde, groeiende planten, zelfs als de terrastemperatuur nog onder het vriespunt ligt. Dit is de niet-zo-geheime truc die het hele volgende groeiseizoen kan bepalen.
De verborgen waarde van de maancyclus (En waarom je vandaag moet opletten)
Voordat we de meststoffen induiken, is er een subtiele, maar krachtige natuurlijke cyclus die je niet mag missen: de maan. Vergeet de horoscopen; dit gaat over pure, meetbare energie. Vandaag, 28 januari 2026, bevindt de Maan zich in de Wassende Fase (Crescente), 72% verlicht. Dit betekent dat we opwarmen naar de Volle Maan over ongeveer vier dagen.
In mijn praktijk zie ik dat veel mensen deze 'opbouwende' energie negeren. Maar de Wassende Maan is – net als de schillen in je tuin – een periode van toenemende activiteit en groei!
Wat de kalender ons nu vertelt
De maan kent strikte tijden. Het is cruciaal om te weten waar we zitten in de cyclus. Hier is een kort overzicht van de reis die we deze maand al gemaakt hebben, volgens gegevens van het KNMI:
- Volle Maan: Begon krachtig op 3 januari (om 07:02 uur). De piek.
- Afnemende Maan (Minguante): Het loslaten begon rond 10 januari.
- Nieuwe Maan: De reset op 18 januari (om 16:51 uur). Perfect voor een schone lei.
- Wassende Maan (Crescente): Onze huidige fase, gestart op 26 januari om 01:47 uur.
Deze fase van 'groeien' duurt nog even. Het is het moment om plannen te maken en energie te investeren, niet om te pauzeren.
De 'Tuinier-hack' die je planten door de winter slepen
Terug naar die cacaodoppen. Dit is geen fabeltje uit de jaren '50. De maanstand beïnvloedt de vochtigheid in de bodem, maar de conditie van de aarde is net zo belangrijk.
Veel huishoudens in Nederland hebben in januari nog last van muffe, uitgeputte potgrond die klaar is voor de voorjaarsschoonmaak. Maar voordat je de oude aarde weggooit, moet je dit weten:
- Waterretentie: Cacaodoppen (of eventueel gedroogde koffiedik) voegen organisch materiaal toe dat werkt als een spons.
- Temperatuurstabiliteit: Een dun laagje van dit materiaal op de bovenste laag aarde isoleert. Dit is goud waard als je de zeldzame vorstperiodes in onze regio nog moet doorstaan.
- Langzame afgifte: Ze geven mineralen heel langzaam af, wat de planten ‘met rust’ voedt in hun semi-rustperiode.
De fout die je waarschijnlijk maakt, is te veel water geven in de winter. De doppen helpen de bovenste laag vochtig te houden, wat voorkomt dat je de wortels verstikt, een veelvoorkomend probleem in de vroege lentemaanden.
Wat is een ‘Lunatie’ eigenlijk?
Voor de wetenschappers onder ons: de volledige cyclus, van Nieuwe Maan terug naar Nieuwe Maan, noemen we een lunatie. Deze duurt gemiddeld 29,5 dagen. In die tijd krijgt elke fase ongeveer zeven dagen de tijd om zijn werk te doen. De tussenfasen, zoals het Kwartier en de Gibbous Maan, zorgen voor de subtiele overgangen.
De kern van het fenomeen is dit: de Maan heeft een merkbare, zij het kleine, invloed op de getijden, en diezelfde subtiele getijdenkrachten werken ook op de vochtigheid in de bodem. Je moet alleen weten wanneer je moet luisteren.
De vier hoofdrolspelers
Elke fase heeft zijn eigen energie:
- Nieuwe Maan: Het begin, de start van een intentie.
- Wassende Maan: De opbouw, het verzamelen van energie.
- Volle Maan: De explosie, het oogstmoment.
- Afnemende Maan: De reflectie, het loslaten van wat niet meer werkt.
Nu we weer aan het opbouwen zijn, is dit het moment om je zaadlijstjes voor april definitief te maken, in plaats van ze maar half af te ronden.
Conclusie: Kijk omhoog voordat je de schop pakt
Het observeren van de maan is geen bijgeloof; het is een gratis, wekelijks geüpdatet natuurtijdsschema. Of je nu je cacaodoppen strategisch inzet of je tuinprojecten plant: synchroon lopen met de Wassende Maan kan je helpen om energieverspilling tijdens de trage wintermaanden te voorkomen.
Ben jij iemand die de maanstanden actief volgt, of werk je liever op gevoel? Laat het ons weten in de reacties!
