Zit je midden in een belangrijk project en merk je dat je plotseling een andere, minder handige versie van ChatGPT gebruikt? Dat is geen storing. OpenAI schakelt oude modellen uit, en dat kan meer gevolgen hebben dan je denkt. Voor velen is dit de stille upgrade die ze niet zagen aankomen.
Dit is waarom je nu op je hoede moet zijn als je afhankelijk bent van een specifieke AI-versie, zelfs als die "prima werkte". Het gaat niet om een kleine aanpassing; het is een volledige herschikking van het landschap.
De Stille Sanering: Welke Modellen Verdwijnen?
OpenAI heeft de knoop doorgehakt: oudere AI-modellen maken plaats voor de nieuwste generaties. Dit proces is vaak nodig om de infrastructuur te stroomlijnen en de focus te leggen op de toekomst, maar het zorgt voor onrust bij dagelijkse gebruikers.
Vanaf 13 februari 2026 begint de officiële uitfasering. Denk aan modellen die je misschien al maandenlang blindelings gebruikte, zoals:
- Bepaalde versies van GPT-4o (ja, die relatief nieuwe).
- Specifieke iteraties zoals GPT-4.1 en GPT-4.1 mini.
- De 'o4-mini' variant.
Dit betekent dat je straks automatisch wordt overgezet naar de nieuwere GPT-5 familie.
Waarom nu al die oude garde weg?
Het klinkt contra-intuïtief: waarom zou je een werkend model weghalen? Het is vergelijkbaar met het vervangen van een degelijke Renault Clio door een gloednieuwe Tesla; de oude is prima, maar de nieuwe tilt de prestaties en efficiëntie naar een ander niveau.
OpenAI wil niet langer de ontwikkelings- en onderhoudskosten van te veel parallelle lijnen dragen. Ze bundelen hun krachten op de modellen die de meeste mensen gebruiken: de nieuwste GPT-5 versies, specifiek de beoogde GPT-5.2.
In mijn praktijk zie ik dat dit vaak betekent dat de nieuwste modellen net iets consistenter zijn, alhoewel de "oude" GPT-4 lang een gouden standaard was voor creatieve taken.
De Belangrijke Nuance voor Ontwikkelaars
Terwijl de gemiddelde ChatGPT-gebruiker de verschuiving direct voelt, is er een cruciaal detail voor degenen die AI via de API inbouwen – denk aan kleine Nederlandse tech-startups of gespecialiseerde tooling.
Het goede nieuws: voor de API-platforms verandert er (nog) niets.
Externe ontwikkelaars behouden de mogelijkheid om de uitgefaseerde modellen te blijven gebruiken in hun eigen applicaties. Dit is een adempauze, maar het is waarschijnlijk tijdelijk. Zij moeten hun systemen uiteindelijk ook upgraden, maar ze hoeven niet op dezelfde strikte deadline van 13 februari te reageren als de directe ChatGPT-gebruikers.
De Legacy van GPT-4o: Een Snelle Terugblik
De introductie van GPT-4o in mei 2024 was een belangrijk moment. Het vulde eindelijk de kloof tussen het snelle, maar minder slimme GPT-3.5 en het krachtige, dure GPT-4, dat voorheen achter een betaalmuur zat.
Door dit 'tussenmodel' te lanceren, kreeg iedereen toegang tot betere prestaties. Nu, met de focus op GPT-5, verdwijnen deze overgangsmodellen logischerwijs.
Wat moet je nu concreet doen?
Als je merkt dat je workflow afhankelijk is van de specifieke output van een nu nog beschikbare GPT-versie, is dit het moment om te testen. Gebruik de komende maanden om:
- Je belangrijkste prompts met de nieuwe GPT-5 modellen (indien beschikbaar) te vergelijken.
- Te kijken of de nieuwe modellen dezelfde 'toonzetting' leveren als je gewend was.
- Te noteren welke specifieke functionaliteiten nog niet perfect werken in de nieuwe versie.
Verwacht niet dat het 1-op-1 hetzelfde is; AI evolueert, en jouw prompts moeten mee-evolueren.
OpenAI dwingt ons zo om vooruit te kijken. Maar eerlijk is eerlijk: het is altijd even wennen als een vertrouwde tool plotseling verandert. Welk model ging jou het meeste spijt veroorzaken als je het straks niet meer kunt selecteren?
