Stel je voor: het is zaterdag 3 januari en de lucht boven Peru is kraakhelder. De meeste mensen zijn bezig met de naweeën van de feestdagen, maar jij hebt een veel spannender afspraak. Dit weekend begint namelijk één van de meest fascinerende astronomische reizen van 2026. Als je deze eerste Supermaan mist, begint je sterrenkijkjaar met een flinke achterstand.
Zonde om dit te laten lopen. Wij hebben de volledige kalender voor je uitgeplozen. Dit is niet zomaar een lijstje; dit is jouw gids om het universum letterlijk in je achtertuin te zien gebeuren, vooral omdat de schone luchten buiten de grote steden je een voordeel geven dat stedelingen niet hebben.
Het hemelse ritme: Wat we in 2026 kunnen verwachten
Astronomie is de ultieme vorm van 'slow living'. Het gaat om momenten vangen die zich in millennia afspelen, maar die we dankzij de aarde elk jaar opnieuw ervaren. In 2026 zien we duidelijke, voorspelbare hoogtepunten – en die beginnen direct op dag drie van het jaar.
De krachtige start: Januari en de Wolfsmond
Begin 2026 met een knaller. Het is geen toeval dat veel culturen hun volle manen specifieke namen gaven. De eerste volle maan van het jaar, die op 3 januari plaatsvindt, wordt de Wolfsmond genoemd. Wat deze echt speciaal maakt: het is een Supermaan.
Wat is dat precies? De maan is dan op haar dichtstbijzijnde punt bij de aarde (het *perigeum*), waardoor ze groter en helderder lijkt dan normaal. Het voelt alsof je de kraters bijna kunt aanraken. Dit is jouw kans om de hemel te observeren terwijl je nog fris bent van de nieuwjaarsfeesten.
De Maankalender: Dit wil je zien
Veel mensen denken dat elke volle maan hetzelfde is. Fout. Sommige fasen hebben een bijzonderere titel of een cruciaal effect op de aarde. Hieronder de datums die je in je agenda moet zetten, want de maan wisselt sneller dan je dacht:
- Februari (1 februari): De Sneeuwmaan. Rustig, maar een prachtige heldere nacht.
- Maart (3 maart): De Wormmaan – en hier komt het, dit is ook de nacht van een totale maansverduistering. Dit is fenomenaal; de maan kleurt dieprood.
- Mei (31 mei): De Blauwe Maan. De tweede volle maan binnen één kalendermaand. Een zeldzaamheid.
- November (24 november): De Bevermaan. Ook een Supermaan, perfect voor de koude, donkere nachten.
Belangrijk: de naamgeving is historisch en vaak verbonden met de seizoenen in het noordelijk halfrond, maar de visuele impact in Peru is er niet minder om.
Zons- en Maansverduisteringen: Waar je moet kijken
Verduisteringen trekken altijd de meeste aandacht, maar in Peru zijn ze in 2026 wat wisselvallig. Je moet goed opletten waar je staat.
De rode maan van maart
De totale maansverduistering op 3 maart is voor ons cruciaal. Terwijl de aarde precies tussen de zon en de maan in staat, vangt de atmosfeer slechts rood licht op. De maan wordt dan bloedrood. In veel delen van het land is dit volledig met het blote oog te zien, je hebt geen dure telescoop nodig.
De schuchtere zonsverduisteringen
Voor de zonsverduisteringen hebben we minder geluk. De ringvormige verduistering van 17 februari is voornamelijk zichtbaar in Antarctica. De totale zonsverduistering van augustus zien we helemaal niet.
Maar let op de gedeeltelijke maansverduistering op 28 augustus. Die kunnen we wel meepikken. Hoewel het slechts een hap uit de maan is, is het toch een merkbare dip in de helderheid als je ’s avonds naar boven kijkt.
Seizoensovergangen: De Aarde zelf als tijdbaken
Naast de maan en sterren, herinnert de aarde ons via de seizoenen aan haar baan om de zon. Dit zijn jouw ankerpunten voor het jaar:
- 20 maart: Lente-equinox (begin van de herfst in Peru). De dag en nacht zijn nagenoeg even lang.
- 21 juni: Zomerzonnewende (begin van de winter in Peru). De kortste dag van het jaar.
- 23 september: Herfstequinox (begin van de lente in Peru).
- 21 december: Winterzonnewende (begin van de zomer in Peru).
Praktische Tip: Hoe maak je de beste foto?
Als je toch die heldere nachten in de Andes of de kustgebieden opzoekt, onthoud dan dit: je hebt geen 1000mm lens nodig voor de maan. De truc voor een mooie foto van een Supermaan is het gebruik van de "2-seconden-regel" bij handmatige instellingen. Zet je ISO laag (100 of 200) en gebruik een belichtingstijd van ongeveer twee seconden. Geen flitser, uiteraard. Dit voorkomt dat de maan overbelicht en wit wordt, en geeft je meer detail van de kraters.
2026 biedt ons een prachtig, voorspelbaar schouwspel. Van de bijna-te-dichte Supermaan in januari tot de bloedrode maan in maart. Het gaat erom dat je op het juiste moment naar boven kijkt.
Welk astronomisch fenomeen kijk jij het meest naar uit in het komende jaar, en waar ga je kijken?
