Elke dag voel je ze wel, die lichte trillingen in Chili. Misschien denk je: ach, het is maar een klein beestje, zoals die ene keer op 21 januari. Maar juist die kleine bevingen, die je nauwelijks voelt, verraden iets groters over onze onrustige ondergrond. Ik heb de recente seismologische data bekeken en wat ik zag, is reden om even stil te staan bij je voorbereidingen.
Chile ligt precies op de grens van de Nazca- en de Zuid-Amerikaanse platen. Dat betekent dat er constant beweging is. Het is alsof je op twee tegels staat die constant tegen elkaar schuiven. De meesten van ons negeren 9 van de 10 geregistreerde trillingen, maar je moet weten wanneer die schijnbaar onschuldige beving je waarschuwt voor iets serieuzers.
De schijnbaar onschuldige data van woensdag 21 januari
Op woensdag 21 januari registreerde het Nationaal Seismologisch Centrum van de Universiteit van Chili verschillende bewegingen. De meeste waren te licht om pijn te doen, zoals de beving om 04:02 uur. Magnitudo 4.2, 75 km ten oosten van Socaire, maar op 231 km diepte. Dat laatste is het cruciale punt dat veel mensen missen.
Wat betekent zo'n diepe beving echt voor de stabiliteit van je huis in bijvoorbeeld Santiago?
Het gevaar van de diepte
Een ondiepe beving van magnitude 4 voelt vaak veel heftiger aan dan een diepe beving van diezelfde sterkte. Dat komt omdat de energie direct door de fundering omhoog wordt gestuurd. Bij diepe bevingen zoals die van Socaire, wordt een deel van de energie geabsorbeerd door de lagen gesteente voordat het je oppervlak bereikt.
- Focus op ondiepe tellingen: Houd die met minder dan 100 km diepte extra in de gaten.
- Kijk naar de herhaling: Als er veel kleine bevingen volgen op een diepe, kan het wijzen op een verschuiving elders.
- Diepte is geen excuus: Blijf alert, zelfs als de magnitude laag is.
Wat je nú moet doen als de grond beweegt
De meeste mensen panikeren of doen helemaal niets. Senapred (Servicio Nacional de Prevención y Respuesta ante Desastres) heeft duidelijke protocollen, maar in een crisis is kalmte je beste vriend. Ik heb de tips uit mijn eigen ervaring met noodgevallen samengevat.
Het gaat niet alleen om *waarbij* je schuilt, maar ook om *hoe* je reageert op de omgeving direct na de trilling.
De drie stappen die je leven kunnen redden
Als je een stevige schok voelt, vergeet dan de 'val, dek, wacht'-regel even, en focus op deze directe acties:
- Directe bescherming: Zoek onmiddellijk dekking onder een stevige tafel. Dit is geen suggestie; het is je beste gok tegen vallende objecten. Blijf daar, zelfs als de schok stopt. De naschok komt sneller dan je denkt.
- Energiebeheersing: Als je de kans hebt (en de schok is sterk genoeg), neem dan een seconde om de hoofdschakelaar van de stroom uit te zetten. Kortsluiting door beschadigde bedrading is een groter gevaar dan de beving zelf. Doe hetzelfde voor gas.
- Buiten de zone: Ben je buiten? Loop dan niet naar het dichtstbijzijnde gebouw. Blijf weg van gevels, lantaarnpalen en elektriciteitsmasten. Zie ze als breekbare domino’s.
Denk eraan: in Chili is voorbereiding geen luxe, het is het halve werk. Als je alvast weet waar je de gasafsluiter hebt in je appartement in Valparaíso, win je cruciale seconden.
Welke kleine voorbereiding heb jij thuis al getroffen die je normaal gesproken zou uitstellen? Deel het hieronder, want de volgende beving kan altijd net iets anders aanvoelen.
