De afgelopen nacht gebeurde er iets wat je normaal alleen in de reisgidsen over Scandinavië ziet: het noorderlicht was zichtbaar boven delen van Ierland. Dit is geen toeval of een fout in je Netflix-instellingen. Een enorme zonnestorm heeft ons magnetisch veld geraakt, en dat betekent dat de kans groot is dat wij het de komende nachten ook kunnen zien.
Als je dacht dat je voor dit spektakel altijd naar Lapland moest vliegen, denk dan nog eens na. Deze gebeurtenis is een zeldzaam venster van kans dat maar een paar keer per jaar opengaat. **Het gaat hier niet om een kleine groene gloed; de data suggereren een krachtige activiteit.** Hier lees je hoe jij dit fenomeen kunt spotten als je hier woont.
Wat gebeurt er precies als de zon ‘boos’ wordt?
Je hebt vast weleens gehoord van een zonnestorm. Maar wat gebeurt er nu écht? We hebben het over een 'coronal mass ejection' (CME) – een gigantische wolk van plasma die met een enorme snelheid door de ruimte reist. Toen deze wolk zondag richting de aarde vloog, was de oorspronkelijke voorspelling dat Noord-Amerika de hoofdprijs zou winnen.
Maar de natuur verrast ons. De wolk arriveerde eerder en met een andere hoek dan verwacht. Dit is cruciaal voor ons.
- Plasma botst op het magnetisch veld van de aarde.
- Geladen deeltjes worden naar de atmosfeer geleid.
- Deze deeltjes botsen met zuurstof en stikstof, wat het licht veroorzaakt.
Het resultaat? Een lichtshow die normaal gesproken onbereikbaar leek. **Vergelijk het met een supersterke magneet die een metalen vijl aantrekt; alleen is de vijl nu de atmosfeer.**
De valkuil die de meeste mensen maken
Veel mensen kijken naar standaard weersvoorspellingen, maar die vertellen je niets over de zon. De kans op zicht hangt af van twee lokale factoren die je wél kunt controleren.
Zo spot jij het noorderlicht deze week (zelfs zonder dure apparatuur)
We hebben het geluk dat het fenomeen dit keer zo sterk is dat het ook op lagere breedtegraden (zoals hier) zichtbaar kan zijn, mits de omstandigheden meezitten. De wetenschappers kijken nu naar de Kp-index om de intensiteit te meten; een waarde 5 of hoger is veelbelovend.
Hier is je stappenplan om de lichten te vangen:
- Vermijd stadslampen: Dit is de grootste hindernis. Ga weg van de drukte, zoek een plek met een helder zicht op het noorden. Zelfs een parkeerplaats aan de rand van de stad kan al wonderen doen.
- Check de wolkenbedekking: Dit nieuws is nutteloos als er een dik wolkendek ligt. Gebruik een gespecialiseerde weer-app die lage bewolking voorspelt. Je hebt tot 02:00 uur ’s nachts de beste kans.
- Geef het tijd: Je ogen moeten wennen aan het donker. Neem minimaal 20 minuten de tijd om echt te wennen. Als je na vijf minuten niets ziet, is de verleiding groot om weg te gaan. Doe dit niet!
- De ‘banaan’-truc: Het licht verschijnt vaak eerst als een vage, grijze luchtlijn aan de horizon, als een soort bleke boog. Veel mensen denken dat dit wolken zijn. **Als je iets ziet dat lijkt op een lichtgrijze, langzaam bewegende band, blijf dan observeren.** Zodra de activiteit toeneemt, kleuren deze bogen groen of zelfs roze.
Lokale connectie: Waarom Ierland een voorteken is
Ierland ligt op een vergelijkbare breedtegraad als middelgroot continentaal Europa. Als de lichten daar al te zien zijn, betekent dit dat er genoeg energie in de atmosfeer zit om de oversteek naar ons te maken. De foto's uit County Longford bewijzen dat de deeltjes krachtig genoeg waren om door de dunste delen van onze atmosfeer te prikken.
Het is een herinnering dat we, ondanks alle drukte van de afgelopen tijd, nog steeds verbonden zijn met de enorme kosmische processen om ons heen. Dit is kosmische natuurkunde in je achtertuin, zonder dat je daarvoor een abonnement op een dure telescoop nodig hebt.
Heb jij de lichten al gespot in het verleden, of ga je deze week op jacht? Deel je beste plek om ze te zien in de reacties!
