Veel mensen kijken dit jaar op tegen de lange, donkere maanden. Maar juist in januari 2026 krijgen we een kosmisch lichtpuntje dat je letterlijk niet mag missen. De eerste volle maan van het jaar wordt een supermaan, en deze zal groter en indrukwekkender aan de hemel staan dan de meeste andere manen.
Veelal zien we de volle maan als een standaard bol aan de hemel, maar de zogenoemde 'Wolfmaan' van 2026 wordt anders. Dit fenomeen zorgt ervoor dat je zelfs in de lichtvervuilde buitenwijken nog een spectaculair schouwspel hebt. Hier lees je precies wanneer je moet kijken en waarom deze specifieke maan wél die extra aandacht verdient.
Wat maakt deze maan een 'Super' maan in januari?
De term 'supermaan' klinkt misschien als nieuwszender-taal, maar er zit een duidelijke, meetbare reden achter. Het gaat volledig om de afstand tot onze planeet.
Het geheim van het perigeum
Een supermaan ontstaat wanneer de volle maan samenvalt met het perigeum. Simpel gezegd: dit is het punt waarop de maan in zijn baan het dichtst bij de aarde staat. Omdat de afstand korter is, kan het maanlicht ons directer bereiken, waardoor hij forser en stralender lijkt.
In mijn ervaring met het observeren van astronomische gebeurtenissen, valt het verschil bij een supermaan vaak mee als je er recht onder staat, maar de combinatie van grootte én helderheid is in de eerste maand van het jaar een unieke start.
Wanneer moet je klaar zitten?
Zet je wekker, of beter nog: plan je avondwandeling. De piek van dit astronomische evenement komt eraan op een zaterdag.
- Datum van de piek: Zaterdag 3 januari 2026.
- Beste kijktijd: Vanaf het moment dat de zon onder is. De maan komt dan relatief laag aan de oostelijke horizon op, wat de illusie van een nog groter object veroorzaakt.
De naam: Waarom de 'Wolfmaan'?
De maan heeft misschien een wetenschappelijke verklaring voor zijn helderheid, maar de naam komt uit een heel ander boekje. De oude volkeren in Noord-Amerika noemden januari de 'Wolfmaan'.
Dit had alles te maken met de barre winterkou. De schaarste aan voedsel dreef wolven dichter naar menselijke nederzettingen en hun gehuil was dan het meest prominent aanwezig.
Hoewel wij in Nederland minder snel de geur van koude sneeuw en hongerige roedels ruiken, blijft de naam hangen. Andere namen zoals de 'IJsmaan' benadrukken de extreme kou die dit seizoen met zich meebrengt.
Drie tips voor een perfecte observatie (zonder dure apparatuur)
Je hebt absoluut geen dure telescoop nodig om dit mee te maken, wat de Wolfmaan zo toegankelijk maakt. Maar je kunt de ervaring wel maximaliseren. Veel mensen maken de fout om direct na zonsondergang naar de lucht te staren met hun telefoon in de hand.
Wat ik altijd adviseer:
- Zoek de duisternis op. Ga weg van straatverlichting. Zodra je ogen gewend zijn aan het donker, zie je de maan veel beter.
- Kijk naar het oosten. De opkomst is het meest dramatisch. Kies een plek met een onbelemmerd zicht op de horizon, weg van hoge gebouwen.
- Geef je ogen tijd. Vermijd het gebruik van felle lichten (ook je telefoon!) voor na de maanopkomst. Het duurt ongeveer 15 minuten voordat je pupillen zich volledig hebben aangepast.
Hoewel je deze echt met het blote oog moet zien, zijn eenvoudige verrekijkers fantastisch om de kraters en de donkere 'zeeën' op het oppervlak van de maan van dichterbij te bekijken.
De eerste supermaan van 2026 is een gratis, indrukwekkend natuurwonder om het jaar mee in te luiden. Heb jij al plannen gemaakt om er die nacht wakker voor te blijven, of ben je van plan om de ochtend erna het nieuws te checken?
