Er is nieuws dat de meeste mensen compleet ontgaat, en het heeft te maken met dat ene hemellichaam dat we elke nacht zien. Op dinsdag 3 maart 2026 vindt er een totale maansverduistering plaats, beter bekend als de 'bloedmaan'. En dit is je laatste kans voor een flinke poos. Als je dacht dat je verduisteringen kon uitstellen met die ene mooie foto van vorig jaar, dan heb ik slecht nieuws: dit is de laatste totale die je (in de buurt) gaat zien tot eind 2028.
Veel mensen in ons land zullen denken: "Ach, een maansverduistering, dat zien we wel weer." Maar het is cruciaal om te begrijpen hoe zeldzaam dit specifieke event is. We hebben het niet over die slappe, gedeeltelijke schaduw. We hebben het over de nachthemel die echt verandert van kleur. Ik heb de details uitgeplozen, en de tijden zijn verraderlijk — zelfs voor de vroege vogels onder ons.
Wat is die 'bloedmaan' nu eigenlijk?
Technisch gezien is een totale maansverduistering een astronomisch ballet. De Aarde schuift precies tussen de Zon en de Maan. De Aarde werpt haar donkerste schaduw, de umbra, over de Maan.
Dit klinkt misschien alsof de Maan zou verdwijnen. Helemaal niet. Hier komt het interessante gedeelte:
- Het zonlicht wordt door onze atmosfeer gefilterd (datzelfde effect waardoor onze zonsondergangen rood zijn).
- Dit rode licht buigt af en kaatst naar de Maan.
- De Maan baadt kortstondig in een dieprode gloed.
Het is alsof duizenden zonsondergangen tegelijk op het maanoppervlak worden geprojecteerd. En het mooie? Je hebt geen speciale bril nodig; het is volkomen veilig om met het blote oog te bekijken.
Waarom deze specifieke verduistering zo anders is dan anders
Veel verduisteringen zijn 'ondiep'. De Maan schampt net langs de rand van de schaduw. Bij deze gebeurtenis op 3 maart 2026 is de Maan voor een aanzienlijke periode (bijna 58 minuten) volledig gehuld in die donkere schaduw.
De nasleep: waarom je 'm anders mist
Dit is het punt dat je echt moet onthouden, zeker als je nog plannen hebt voor de komende jaren. Na dit evenement in maart 2026, zal de Aarde met haar schaduw de Maan alleen nog maar 'aartsen'. Dit levert partieel of penumbraal verduisteringen op. Die zijn relatief onopvallend.
De volgende totale? Pas op 31 december 2028. Tegen die tijd zitten we midden in de feestdagen, en de kijkcondities zullen elders op de wereld beter zijn dan hier in de Lage Landen.
Timing is alles: wanneer je klaar moet staan
Hoewel de beste show te zien is voor de westelijke kust van Noord-Amerika, kunnen wij ook meepikken. Maar de tijden zijn onverbiddelijk vroeg. Je moet je wekker zetten alsof je de eerste trein van de ochtend moet halen.
De totale fase vindt plaats rond 11:04 tot 12:02 UTC. Voor ons in Nederland (UTC+1) betekent dit dat je rond 12:04 tot 13:02 moet kijken. Maar wacht, dat is midden op de dag!
Hier zit de adder onder het gras: dit fenomeen is optimaal zichtbaar in de vroege ochtenduren voor Noord-Amerika. De meeste kijkers in de VS en Canada zien de Maan hoog aan de hemel. Voor ons? De Maan zal reeds ondergaan of zich laten zien aan de rand van de dageraad, afhankelijk van jouw exacte locatie en de horizon.
Je praktische stappenplan voor 3 maart 2026
Voor de beste kans in West-Europa moet je een open uitzicht op het westen hebben, net voor zonsopgang. De Maan zal al aan het verduisteren zijn terwijl de lucht lichter wordt.
- Check de exacte lokale tijd: Zoek op het laatste moment naar de 'local time totality' voor jouw regio, want de totale fase kan snel voorbij zijn.
- Zoek een onbelemmerd uitzicht: Balkons of daken zijn beter dan de straat. Obstakels aan de westelijke horizon zijn je grootste vijand.
- Kijk naar de kleur, niet de helderheid: De Maan wordt niet zwart, maar krijgt een koperachtige, soms zelfs dieprode tint.
Neem een thermoskan koffie mee. Het moment zelf duurt kort, maar de wetenschap erachter is fascinerend: onze stofdeeltjes in de atmosfeer bepalen mede de kleur. Een vulkaanuitbarsting vorig jaar zou de bloedmaan dieper rood gekleurd hebben!
Conclusie: pak je kans
Dit is geen oefening. Dit is een van de weinige kansen in dit decennium om de Aarde letterlijk tussen de Zon en de Maan te zien werken en de Maan in een gloed van gefilterd zonlicht te zien baden. Zet de datum vast in je agenda voordat je het vergeet.
Heb jij al een plek in gedachten waar je deze zeldzame bloedmaan gaat bekijken, of laat je je verrassen door de wekker?
