Het nieuws komt hard aan: twee majestueuze roofvogels, een zeearend en een buizerd, zijn dood aangetroffen op de velden van Midden-Zeeland. Dit was geen natuurlijke dood. De autopsie wees op een schokkende oorzaak: ze zijn vergiftigd met carbofuran, een insecticide die al bijna achttien jaar verboden is in Nederland. Als je het lot van deze vogels leest, realiseer je dan dat dit geen toeval is, maar een zeer gerichte, criminele daad.
Dit gif is zo krachtig dat het fungeert als een onmiddellijke stilleger. De Nederlandse Ornithologische Vereniging (DOF) slaat alarm, want dit incident is slechts het topje van de ijsberg. We moeten begrijpen waarom iemand dit risico zou nemen en hoe deze illegale middelen nog steeds de natuur binnendringen.
De stille dader: Carbofuran
Carbofuran staat bekend als een van de snelst werkende neurotoxinen. Voor de vogels is de dood nagenoeg onmiddellijk als zij een stuk vlees eten waar dit mee is behandeld. Het is een extreem gevaarlijke substantie, niet alleen voor ons gevleugelde erfgoed, maar ook voor huisdieren zoals honden of zelfs mensen.
Kim Skelmose, hoofd van het Ørn-project bij de DOF, benadrukt de ernst: "Als je dit gif in handen krijgt, heb je overduidelijk kwade bedoelingen voor persoonlijk gewin."
Waar vinden deze vergiftigingen plaats?
In de praktijk lijkt er een patroon te ontstaan rond de jachtactiviteiten. De meeste gevallen van vergiftiging met dit middel worden gevonden in de buurt van gebieden waar fazanten worden uitgezet voor de jacht.
- Sinds 2010 zijn er 41 bekende gevallen van vergiftiging in de natuur.
- Dit resulteerde in de dood van 69 vogels, verdeeld over 10 verschillende soorten.
- Twaalf van die gevallen betroffen zeearenden, gedood door carbofuran.
Het probleem is de traceerbaarheid. Hoewel de feiten duidelijk zijn, is het opsporen van de dader bijna onmogelijk gebleken voor de autoriteiten.
Waarom de daders ontsnappen
De politie heeft de melding ontvangen, en de zaken zijn genoteerd. Maar de realiteit is hard: opsporing van dit soort faunamisdrijven is traditioneel een zwak punt in Denemarken. Slechts twee eerdere zaken met gif zijn uiteindelijk via de rechtbank afgehandeld.
In het specifieke geval van de zeearend en de buizerd nabij Holbæk, heeft de politie de zaak gesloten wegens gebrek aan bewijs. Een frustrerende conclusie voor de natuurbeschermers.
Denk eens na: Dit zijn geen ongelukken. Dit is een bewuste keuze om de natuurregels te overtreden en zich boven de wet te stellen voor eigen voordeel, vaak gerelateerd aan het beschermen van hun eigen wildbestand tegen 'rivaliserende' roofdieren.
Een nieuw wapen tegen de poachers
Gelukkig is er een sprankje hoop. Vanaf eind 2025 wordt er een nieuwe, gespecialiseerde politie-eenheid opgericht. Deze eenheid krijgt jaarlijks tien miljoen kronen toegewezen om zich uitsluitend op natuur- en faunakriminaliteit te richten.
Voor de DOF is dit een langverwachte verandering. Ze kijken ernaar uit om samen te werken met deze nieuwe capaciteit. De experts van de vereniging hebben veel ervaring met het analyseren van deze complexe zaken, en nu krijgen ze de broodnodige politiële rugdekking.
Egon Østergaard, voorzitter van DOF BirdLife, benadrukt de urgentie: "We hebben deze speciale politie-inzet keihard nodig. De capaciteit om dit soort zaken te onderzoeken was er simpelweg niet, maar daar komt nu verandering in."
Wat moeten we nu doen?
Als gewone burger in Nederland zien we dit soort nieuws vaak op onze feeds langskomen. Het is cruciaal dat we de ogen openhouden, zeker als je in de buurt van landbouwgrond of jachtgebieden woont. Meld ongewone observaties altijd direct bij de bevoegde instanties.
De introductie van deze nieuwe politiemacht betekent dat we hopelijk niet langer lijdzaam moeten toekijken hoe de daders ermee wegkomen. De verwachting is dat met gerichte middelen en expertise de onopgehelderde zaken – die nu nog stil liggen – weer opgepakt kunnen worden.
Wat denk jij, gaat deze nieuwe politie-eenheid effectief genoeg zijn om de daders van deze wrede vergiftigingen eindelijk te pakken te krijgen?
