Stel je voor: je rijdt rustig door Sicilië, genietend van de zon, en dan zie je in de verte iets wat echt niet klopt. Een oranje gloed, rook die opstijgt uit de berg. De Etna is weer wakker, en niet zo'n beetje ook. De recente lavastroom in de Valle del Bove is op dit moment het gesprek van de dag onder geologen. Maar wat betekent dit nu echt als het front op 1.580 meter hoogte staat?
Dit soort gebeurtenissen zijn fascinerend, maar ze creëren ook onnodige paniek. Veel mensen zien beelden en denken direct aan afgelaste vluchten of gevaar. Wij hebben de laatste monitoringgegevens van het INGV (Nationaal Instituut voor Geofysica en Vulkanologie) onder de loep genomen om je precies te vertellen wat er aan de hand is, en vooral: wat er *niet* aan de hand is.
De actieve breuk en de stand van zaken
Laten we direct naar de feiten kijken. De eruptieve activiteit concentreert zich momenteel in de Valle del Bove, een uitgestrekte, verlaten vallei die fungeert als een natuurlijk vangnet voor lava. Dit is cruciaal, want het houdt de stroom weg van bewoonde gebieden. De lavamassa begon nabij Monte Simone, op zo'n 2.100 meter hoogte.
Het klinkt misschien abstract, maar de voorwaartse beweging van de lava is op dit moment het belangrijkste meetpunt. Het actieve front bevindt zich nu op een hoogte van **1.580 meter**. Wat je moet snappen, is dat dit relatief hoog is en de snelheid cruciaal is.
Wat de seismische data ons vertellen
Veel mensen kijken alleen naar de rookpluim, maar de echte waarschuwing zit in de grond. Experts letten op het vulcanisch tremor. Momenteel zit dit trillen in de 'gemiddelde zone'. Dit betekent dat er nog steeds energie vrijkomt, maar het is geen explosieve oplaaiing die je direct moet alarmeren.
Interessant is de infrasone activiteit, de geluidsgolven die wij niet horen. Deze zijn gelokaliseerd bij de Voragine-krater en lijken over het algemeen laag in energie. Kortom: het is een stabiele effusieve fase, geen plotselinge explosieve fase.
De 'Vliegveldcheck': Impact op Catania
Dit is de vraag die iedereen stelt, zeker als je een vlucht naar of van Sicilië hebt. Moet je je vakantieplannen aanpassen? Nee. Het Internationale Luchtvaartcentrum Vincenzo Bellini in Catania meldt momenteel **geen enkele verstoring** van de operaties.
Dit komt omdat de asuitstoot (van de Bocca Nuova-krater) zeer bescheiden is en snel hoog in de atmosfeer dispergeert. Niemand hier in de buurt wil de stress van geannuleerde vluchten, maar op dit moment is de situatie onder controle.
Mijn belangrijkste observatie: Het 'Ontspanningssignaal'
In mijn analyse van eerdere Etna-uitbarstingen viel me iets op aan de meetinstrumenten. Kijk naar de strainmeters op Monte Ruvolo. Daar is een lichte decompressietrend zichtbaar. Wat dit in de praktijk betekent? De druk in het systeem lijkt heel licht af te nemen.
Dit is het teken dat we niet in een escalerende fase zitten, maar eerder in een fase waarin de natuur haar spanning langzaam ontlaadt. Het is het verschil tussen een snel oplopende druk in een snelkookpan en een gestage stoomafgifte.
Wat je moet onthouden uit dit alles, is dat hoewel de Etna toont dat ze leeft, de huidige ventilatieplaats (Valle del Bove) en sensordata erop wijzen dat de directe dreiging voor de bewoonde gebieden minimaal is.
