Voelde je dinsdagmiddag die schok door heel de stad? Een aardbeving met magnitude 3.1 luidde een ongemakkelijke waarheid in: het epicentrum lag bijna letterlijk onder een van onze grootste ziekenhuizen, het Calderón Guardia. Dit is geen toevalstreffer; het wijst direct naar het beruchte Otoya-breuklijnsysteem.
Veel mensen in San José voelden de beving sterk, van Zapote tot Tibás. Maar we moeten verder kijken dan de rammelende ramen. Dit specifieke trillen is een teken dat een geologische structuur, waar we al langer voor gewaarschuwd waren, nu actief is. Dit is waarom je de seismische activiteit rondom het ziekenhuis nu serieus moet nemen.
De ondergrondse verrassing: waar lag het epicentrum precies?
De schok van deze week was klein, maar de locatie was angstaanjagend specifiek. Esteban Chaves van Ovsicori bevestigde: de beving vond plaats op slechts 6 km diepte, recht onder het ziekenhuiscomplex.
Wat gebeurt er? Het gaat om de Otoya-breuklijn. Dit is geen nieuwe vriend. Deze lijn was ook verantwoordelijk voor de schokkenreeks in januari van dit jaar en zelfs die van augustus 2025. Het is alsof een oude, onrustige buurman weer is gaan stampen.
De onzichtbare kloof die je dagelijks ziet
Je vraagt je misschien af: hoe weten we dit zo zeker? Het antwoord ligt letterlijk in de straten van de stad. Seismoloog Marino Protti wijst op de Cuesta de Moras en de hellingen richting het Nationaal Museum.
Deze hellingen zijn geen toevallige heuvels. Het zijn de zichtbare sporen – de 'escarpen' – van diezelfde Otoya-breuklijn. Een dergelijke topografische stap of niveauverschil ontstaat wanneer verticale blokken gesteente langs een breuklijn verschuiven tijdens een beving.
Kortom: de weg waar je dagelijks doorheen rijdt, ligt boven een actieve breuk. Dit is cruciaal, want het Calderón Guardia bevindt zich precies in dit historisch actieve gebied.
Wat je moet weten over de 'Otoya'-gevarenzone
Dit systeem is al jaren onderwerp van onderzoek, vooral toen er uitbreidingen aan het ziekenhuis werden gepland. De naam 'Otoya' komt van de nabijgelegen wijk, maar de impact ligt veel breder.
Hoewel de recente bevingen klein zijn, moeten we het grote plaatje niet vergeten. De Otoya-breuk veroorzaakt lokale trillingen, maar de echt verwoestende aardbevingen kwamen historisch gezien uit gebieden ten zuiden van San José, vaak geassocieerd met de Agua Caliente-breuk in Cartago.
- Sterke lokale activiteit: Recente bevingen (zoals de 4.4 vorige week bij het Museum) wijzen op een toename van spanning op de lokale Otoya-breuk.
- Geen directe koppeling met subductie: Protti benadrukt dat deze kleine lokale schokken de grote Cascadia-subductiezone niet direct beïnvloeden. Het is een intern stadsfenomeen.
- Lokaal risico blijft: Toch betekent dit dat de infrastructuur, met name oudere gebouwen zoals delen van het ziekenhuis, voortdurend moeten worden geëvalueerd op hun stabiliteit tegen dit soort schokken.
Hoe we (onbewust) bouwen op een breuklijn
Veel inwoners nemen deze bevingen nauwelijks waar, omdat ze in hun dagelijkse routine verdwijnen. Maar als je in de buurt van de Cuesta de Moras woont, ervaar je de geologie van dichtbij. De helling is letterlijk een litteken in het landschap veroorzaakt door aardbevingen uit het verleden.
De lokale seismische activiteit is als een druppelend lek in een emmer: klein nu, maar het verhoogt het risico op een plotselinge overstroming als de druk te hoog wordt. We moeten de monitoring intensiveren, vooral rond kritieke gebouwen.
Het is duidelijk dat Costa Rica altijd alert moet zijn. Wat is jouw eerste gedachte als je hoort dat een beving precies onder een ziekenhuis plaatsvindt? Deel je zorgen hieronder!
