Stel je voor: de middagzon verandert in een spookachtige schemering en de wonderlijke zonscorona verschijnt aan de hemel. Dit is geen sciencefiction. Op 12 augustus 2026 vindt een totale zonsverduistering plaats die Spanje doorkruist – de eerste in meer dan een eeuw.
Maar niet iedereen zal hetzelfde zien. Als je in San Sebastián bent, mis je bijna niets. Ik merkte dat veel mensen hier in het noorden denken dat ze het fenomeen overal goed kunnen zien. Dit is een gevaarlijke aanname. Je moet precies weten wáár je moet zijn, anders zie je slechts een heel lichte verduistering en mis je het hoogtepunt.
Dit is waarom Álava dé strategische locatie wordt voor iedereen die dit once-in-a-lifetime-event écht wil meemaken zonder risico’s te lopen.
De verrassende topografie van de schaduw
Bij het bestuderen van de verduistering stuit je op een verrassend detail: de ‘band van totaliteit’ is extreem smal. In onze regio – wij Basken weten hoe onvoorspelbaar het weer hier kan zijn – heb je absolute zekerheid nodig.
De experts bevestigen dit: Álava ligt nagenoeg volledig in de baan van totale verduistering. Dit is je beste gok voor een heldere hemel en de volledige ervaring. Andere provincies? Daar is het complexer.
Waarom Gipuzkoa en Biscay het af laten weten
Veel bewoners van bijvoorbeeld Bilbao (Biscay) of de kustgebieden van Gipuzkoa zullen denken dat ze genoeg hebben aan de ‘bijna-totaliteit’. Maar dat is alsof je een 9,9 haalt voor een examen terwijl je het cruciale onderwerp bent misgelopen.
- In veel delen van Biscay is de verduistering slechts gedeeltelijk, hoewel het westen het iets beter heeft.
- In Gipuzkoa zie je hooguit 99,8% bedekking in plaatsen als San Sebastián. Dat klinkt goed, maar volgens astronoom Virginia Garcia van Aranzadi is dat net niet genoeg. Die laatste 0,2% is het verschil tussen duisternis en een heldere middag.
- Om de totale verduistering in Gipuzkoa te zien, moet je al naar plaatsen zoals Arrasate.
Het moment suprême: Wat gebeurt er als het écht donker wordt?
Het gaat niet alleen om het wegnemen van licht. Het unieke van een totale zonsverduistering is de explosie van visuele informatie die je dan krijgt. Ik heb dit zelf nooit meegemaakt, maar specialisten beschrijven het alsof de dag plotseling stopt.
Dit is wat je – mits je op de juiste plek bent, zoals Álava – gaat zien rond 20:28 uur:
- De Corona: De prachtige, ijle atmosfeer van de zon, normaal onzichtbaar door de felheid, wordt helder zichtbaar. Dit is het absolute hoogtepunt.
- Planeetzichtbaarheid: Afhankelijk van de precieze positie kunnen nabije planeten, zoals Jupiter, plotseling opduiken terwijl het licht verdwijnt.
Cruciale waarschuwing: Zodra de corona zichtbaar wordt, mag je de speciale eclipsbrillen afzetten. Maar het tweede dat de zon weer tevoorschijn komt, *moet* je ze onmiddellijk weer opzetten. Vergeet dit niet, want dit is waar de meeste schade ontstaat bij onervaren toeschouwers.
Praktische gids: Tijd, locatie en veiligheid
De totale fase zal in het Baskenland maar kort duren. We hebben het over ongeveer 30 seconden in het beste geval. Daarom telt elke minuut voorbereiding.
De zonsondergang staat laag aan de Spaanse horizon rond dat tijdstip. Dit creëert een tweede valkuil voor ons noorderlingen:
De horizoncheck: Zorg ervoor dat je uitzicht naar het westen en noordwesten volledig vrij is. Geen hoge gebouwen, geen bomen die je zicht belemmeren, anders ziet je een halve zonsverduistering verdwijnen achter een silo.
De toeristische race om de beste plek
Je bent niet de enige die dit wil zien. Hoewel hotelkamers in de Pyreneeën en Castilië al meer dan een jaar volgeboekt zijn, beginnen lokale ondernemers in Álava nu pas met speciale arrangementen. Denk aan pakketten met specialistische lezingen over optica en veilige kijktips. Ideaal als je liever niet zelf met een dure telescoop in de kou staat te prutsen.
Onthoud dit: het licht van de zon beschadigt je netvlies onherstelbaar, omdat die cellen geen pijnsignalen geven. Het voelt niet pijnlijk terwijl het gebeurt. Dit is geen grap; kijk nooit zonder gecertificeerde bescherming, behalve tijdens die korte fase van totaliteit.
Dit is onze kans om een fenomeen mee te maken dat de volgende generatie pas over 100 jaar zal zien. Wat is jouw plan? Blijf je in de regio en gok je op Álava, of reis je verder naar het centrum van de totaliteit?
