Verandering van het klimaat voelt vaak nog als een abstract concept, iets voor de verre toekomst. Maar de nieuwste analyse van het World Weather Attribution-initiatief voor 2025 klinkt minder als een wetenschappelijk rapport en meer als een nieuwsbericht uit een toekomst die te snel is gearriveerd. Het is een document dat een ongemakkelijke waarheid onthult.
Onderzoekers zijn unaniem: door de opwarming van de aarde worden miljoenen mensen nu al tot de grens van hun aanpassingsvermogen geduwd. Extreme gebeurtenissen nemen niet alleen in frequentie toe; ze worden krachtiger en destructiever. Het ‘normale’ weer is steeds vaker de uitzondering geworden en dat merk je direct in Nederland en België.
2025: Het jaar van de uitersten
Afgelopen jaar registreerden wetenschappers wereldwijd 157 extreme weersomstandigheden. Dit waren geen gewone hittegolfjes of zware buien. We hebben het over gebeurtenissen die duidelijk gedefinieerde drempels overschreden – denk aan meer dan honderd doden, overstromingen waarbij meer dan een miljoen mensen direct getroffen werden, of officieel uitgeroepen noodtoestanden.
De wetenschap achter de chaos
De situatie is schokkend: tientallen overstromingen, aanhoudende hittegolven, zware stormen, bosbranden en perioden van droogte die buiten de historische variabiliteit vallen. Het klimaat ‘aarzelt’ niet meer; het is systematisch aan het verschuiven.
Het WWA-team heeft 22 van de zwaarste gebeurtenissen diepgaand geanalyseerd. Bij 17 daarvan was de link met klimaatverandering ondubbelzinnig: ze werden door de opwarming waarschijnlijker of significant intenser. Bij slechts vijf gevallen (alle gerelateerd aan extreme neerslag) was de data minder doorslaggevend.
Dit is cruciaal: de wetenschap is hier vaak conservatief in haar schattingen. Wanneer zelfs met die voorzichtige aanpak de meerderheid van de gebeurtenissen als ‘versterkt’ door klimaatverandering wordt bestempeld, is de conclusie meer dan zorgwekkend. We hebben de punt bereikt waarop onwaarschijnlijk, waarschijnlijk is geworden.
Hitte als nieuwe standaard
Een van de duidelijkste, en meest alarmerende, voorbeelden komt uit Zuid-Soedan. In februari ervoer dat land een hittegolf van zeven dagen met temperaturen tot 40°C. Volgens klimaatmodellen was zo’n piek zonder menselijke invloed praktisch onhaalbaar geweest. De analyse toonde aan dat in een ‘koelere wereld’ de maximumtemperaturen rond de 36°C zouden zijn gebleven.
Misschien denk je: vier graden verschil, dat is weinig. Maar in de praktijk is dat het verschil tussen zwaar ongemak en een directe levensbedreiging, zeker in onze regio waar de infrastructuur soms al kraakt onder de druk van een paar hete zomerdagen.
Wat dit betekent voor jouw volgende zomer
Professor Frederike Otto, climatoloog en medeoprichter van het WWA, vat het perfect samen: "Elk jaar worden de risico’s van klimaatverandering minder hypothetisch en meer bittere realiteit." Dit beschrijft de staat van ons wereldwijde klimaatsysteem perfect: een systeem onder spanning, waarbij extremen de agenda bepalen.
Voor meteorologische diensten is dit een helder signaal. De voorspellingen kunnen niet langer uitsluitend gebaseerd zijn op ‘historische normen’. Het klimaat verandert de regels van het spel.
Het is tijd om je aanpassing te herzien. Blijf je wachten op een ‘normale’ zomer, zoals we die kenden van tien jaar geleden? Die zomer komt niet meer terug. We moeten leren leven met extreme neerslagpatronen en vaker onze voorbereidingen treffen voor periodes van langdurige droogte of juist extreme hitte.
De zomer van 2025 is geen anomalie. Het is het nieuwe referentiepunt. Als er iets ‘extreem’ is aan dit rapport, dan is het niet het aantal gebeurtenissen, maar het feit dat wij als samenleving nog steeds proberen dit als uitzondering te zien, in plaats van als de nieuwe standaard.
Welke concrete stappen heb jij dit jaar gezet om je huis of tuin voor te bereiden op wat komen gaat? Deel je tips hieronder – we moeten van elkaar leren!
