Je kent dat gevoel: de lichte trilling in de vloer, de onverklaarbare rimpel in je koffie. Als Nederlander zijn we gewend aan *poldermodel* stabiliteit, maar onze ondergrond is verrassend anders dan we denken. Experts in regio's die vaker beven, al decennialang wijzen op een fundamenteel probleem dat we hier stelselmatig negeren: preventie is goedkoper dan calamiteiten.
Ik sprak met een historicus en antropoloog die de aardbevingsgevoelige gebieden van Italië onderzocht. Zijn cruciale inzicht is eentje die we als 'platteland' moeten absorberen. Hij stelde: stoppen met lapmiddelen en meteen massaal investeren in structurele veiligheid en stadsvernieuwing. Dat klinkt ingrijpend, maar de feiten liegen er niet om. Wij stellen vaak de échte, diepgewortelde risico's uit, net als ze dat daar deden.
De foute focus: Geld verspillen op symptoombestrijding
In de praktijk zien we dat er vaak pas actie wordt ondernomen nadat de schade significant is. De expert benadrukt dat kleine, fragiele reparaties na een ramp zinloos zijn, tenzij ze deel uitmaken van een groter plan. Dit geldt net zo goed voor de stadse verloedering in onze eigen, kleinere kernen.
Waarom de 'snelweg-mentaliteit' niet werkt
De drang om grote, in het oog springende projecten (zoals een onnodige nieuwe brug) aan te pakken, terwijl de basisstructuur van onze dorpen en stedelijke gebieden verwaarloosd wordt, is volgens deze denker een historisch patroon van falend bestuur. Hij noemt het de 'filosofie van de ellende': fortuinen maken op andermans kwetsbaarheid.
De oplossing ligt in de driehoek: locatie, lokale kennis en langetermijnvisie.
- Lokaal materiaal: Gebruik wat de regio biedt voor constructie en herstel, dit versterkt de lokale economie.
- Jongeren mobiliseren: Geef bouwvakkers, ingenieurs en stedenbouwkundigen een taak in het voorkómen van chaos. Dit geeft jonge mensen hoop om te blijven.
- Cultureel erfgoed als buffer: Historische gebouwen zijn vaak steviger dan moderne, goedkope constructies. Ze moeten niet gesloopt, maar geïntegreerd en versterkt worden.
De concrete stap die jij vandaag nog ziet
Wat kunnen we hieruit leren? Het gaat niet om schreeuwen om een ramp, maar om proactieve regeneratie. Denk aan de daken in de Randstad die al jaren een beurt nodig hebben, of de dijken die we alleen controleren als het regent.
Stel je eens voor: in plaats van driehonderd miljoen euro te steken in een project dat de zichtbaarheid dient, dat geld inzetten voor een gecoördineerd plan om 100 kwetsbare oude gebouwen in jouw provincie structureel te versterken. Je creëert daarmee honderden banen en geeft bewoners een tastbaar teken van vertrouwen.
Dit is geen ‘alsjeblieft’ van de overheid, dit is een noodzaak. De tijd van afwachten is voorbij. We moeten nu die investering plegen in onze eigen bodem en bouw. Anders wordt het wachten op de eerste duidelijke waarschuwing.
Wat is volgens jou het meest verwaarloosde bouwproject in jouw stad dat écht een fundamentele herziening nodig heeft?
