Je hebt het misschien niet in de gaten, maar de stand van de hemellichamen bereidt zich voor op een zeldzaam schouwspel. Binnenkort zal een deel van Europa letterlijk in het schemerlicht verdwijnen. Dit is geen sciencefiction; het is een astronomisch fenomeen dat de kalenders van de meest ervaren sterrenkijkers al maanden markeert.
De kans om een volledige zonsverduistering op het Europese vasteland te zien is zeldzaam, maar het komende deel van de verduistering in Nederland en België is dat absoluut niet. Als je dit moment mist, moet je heel lang wachten op een herhaling. Hier lees je precies wanneer en hoe je dit moet meemaken.
De Grote Europese Afdekking van 2026
Op 12 augustus 2026 staan Zon, Aarde en Maan weer perfect op één lijn. Hoewel de 'totaliteit' – het moment waarop de dag echt nacht wordt – zich concentreert boven Noord-Spanje en IJsland, wacht ons een spectaculair gedeeltelijk schouwspel. In Nederland en België zal de maan tussen de 75% en 82% van de zonneschijf bedekken.
Wanneer moet je klaar zitten? De maximale fase valt rond 20:53 tot 21:00 uur lokale tijd. Perfect getimed met de late zomeravond!
De lange wachttijd
Om een idee te geven van hoe uniek dit is: de laatste volledige verduistering op het vasteland van Europa was in 1999. Voor Nederland en België ligt de laatste echte datum nog verder terug in de geschiedenis. Als je de variant van 2026 mist, is de volgende volledige verduistering pas in 2126 in Nederland.
Spanje is de hotspot: Daar zal de verduistering het langst duren – bijna twee minuten en achttien seconden in de Atlantische Oceaan, en nog steeds bijna twee minuten in regio's als A Coruña in Spanje. Wij krijgen de bijvangst, maar die is zeker de moeite waard.
Het visuele effect van de Gedeeltelijke Dunkerheid
Je hoeft niet naar Spanje om iets bijzonders te zien. Hoewel de verduistering bij ons niet plotseling donker wordt, merkte ik tijdens eerdere gedeeltelijke verduisteringen dat de lucht een subtiele, bijna onheilspellende kleur krijgt. Denk aan een kleur die lijkt op lood of staal – een tint die je zelden ziet bij zonsondergang.
Het is een klein detail, maar een ervaren kijker ziet het. Het is alsof de natuur even de helderheid van de dag dimt, puur om ons te herinneren hoe de kosmos werkt.
De cruciale stap: Hoe je je ogen beschermt
Hier komt het belangrijkste advies, en dit wordt door velen over het hoofd gezien, zelfs als ze de speciale bril hebben. Tijdens de korte fase van totale verduistering (die wij dus niet zien), mag je even zonder bescherming kijken. Maar in Nederland en België is dat moment er niet.
- Gebruik altijd gecertificeerde brillen. Dit moeten brillen zijn die voldoen aan de ISO 12312-2 standaard. Koop ze bij betrouwbare bronnen, zeker nu de datum dichterbij komt.
- Weg met de telescoop (tenzij je een filter hebt). Zelfs met de speciale brillen, raadt NASA af om een verrekijker of telescoop te gebruiken zonder een sterke, professionele frontfilter. De hitte en de concentratie van het licht kunnen het filter beschadigen, met permanente oogschade als gevolg.
Zie de zon tijdens de verduistering als een extreem hete kachel. Je wilt de vlam zien, maar je steekt je hand er niet in. De specifieke bril fungeert als een dik geïsoleerde ovenwant.
Een Dubbele Hemelse Traktatie
Wat deze datum extra speciaal maakt, is dat de zonsverduistering niet het enige spektakel is. Net na dit avondlijke schouwspel, wanneer de zon eenmaal onder is, begint het échte nachtelijke vuurwerk. Op de nacht van 12 op 13 augustus bereikt de Perseïden meteorenregen zijn piek.
Stel je voor: je hebt net de zon zien 'blussen', en een paar uur later is de lucht gevuld met vallende sterren. Plan je avond strategisch: zoek een plek ver weg van de stadslampen, misschien na een korte rit buiten de Randstad, en geniet van een dubbele dosis natuurwonder.
Heb jij plannen om de verduistering te bekijken, en hoe ga je dit combineren met de meteorenregen? Laat het ons weten in de reacties!
