Je dacht dat de strijd om kunstmatige intelligentie alleen ging over wie de beste chatbot bouwt? Denk nog eens na. Terwijl wij ons druk maken over de nieuwste functies van ChatGPT, speelt zich achter de schermen een gigantisch juridisch steekspel af dat de hele AI-wereld op zijn kop zet. Elon Musk heeft de handschoen opgegooid en klaagt OpenAI en Microsoft aan voor een astronomisch bedrag van mogelijk 134 miljard dollar. Dit is geen klein meningsverschil; dit is een gevecht om de ziel van AI.
Waarom is dit nu plotseling relevant voor jou, de gemiddelde gebruiker? Omdat de uitkomst bepaalt hoe de toekomst van AI eruitziet – commercieel, open, of strikt gecontroleerd. En als je dacht dat je 'alleen maar een paar instellingen hoefde aan te passen', besef dan dat hier miljarden op het spel staan.
De kern van de claim: Een gebroken belofte
Musk was een van de oorspronkelijke geldschieters van OpenAI. Hij deponeerde destijds zo'n 38 miljoen dollar, wat destijds neerkomt op 60 procent van de startfinanciering. Zijn visie was helder: een non-profit AI voor het algemeen belang.
De klacht draait hierom: Musk stelt dat OpenAI met de transformatie naar een winstgevend bedrijf (met Microsoft als hoofdinvesteerder) de oorspronkelijke missie heeft verloochend. Hij ziet dit als een schending van de oprichtingsprincipes.
De indrukwekkende cijfers op tafel
Het bedrag dat Musk claimt is duizelingwekkend. Volgens documenten die bij de rechtbank in Californië zijn ingediend, zou de 'onterechte winst' die OpenAI en Microsoft gemaakt zouden hebben, dit bedrag rechtvaardigen. Dit is geen willekeurige gok van Musk; het is gebaseerd op expertberekeningen.
- OpenAI zou tussen de $65,5 miljard en $109,4 miljard hebben verdiend.
- Microsoft, de grootste investeerder, zou tussen de $13,3 miljard en $25,1 miljard hebben ontvangen.
Vergelijk het met een hypotheekconstructie: jij hebt destijds de fundering gelegd met tien zakken cement, en nu iemand anders er een wolkenkrabber op bouwt, wil je een deel van die toren ontvangen. Of, zoals de advocaten van Musk het stellen: "Vroege investeerders in een startup kunnen winsten zien die vele malen hoger zijn dan hun oorspronkelijke inleg."
De wedervuren: Een onhoudbare eis?
Natuurlijk lieten OpenAI en Microsoft het er niet bij zitten. Hun reactie, ingediend op dezelfde dag, was kort maar krachtig. Ze bekritiseren de berekeningen van Musk’s expert als "verzonnen en oncontroleerbaar."
Het is duidelijk dat de verdediging niet gaat over de ethiek van hun winstmodel, maar over de juridische basis van de claim.
Het meest cruciale punt voor Microsoft en OpenAI is dat het onwaarschijnlijk wordt geacht dat een non-profitorganisatie miljarden dollars aan de oprichter moet overdragen die nu een directe concurrent is met zijn eigen AI (Grok via xAI). Kortom: ze proberen de hele analyse van Musk's expert alvast af te schieten voordat de jury er iets van ziet.
Wat nu? De praktijk in Californië
De rechter in Oakland heeft inmiddels besloten: dit gaat voor een jury. Dat is flink nieuws. Juryzaken zijn onvoorspelbaarder dan het weer in Nederland in november. Verwacht wordt dat de zittingen in april beginnen.
Wat je hieruit kunt leren, is dat de "open source" gedachte in AI een zeer prijsgevoelig goed is geworden. Als je nu een nieuw AI-project start, zorg dan dat de statuten waterdicht zijn. Zet alle afspraken, vooral die over winstdeling en de non-profitstatus, op papier, anders riskeer je jaren later een miljardenclaim.
Dit is een strijd die de grenzen van technologie en ondernemingsrecht opzoekt. Blijf je aan de zijde van de oorspronkelijke idealist Musk, of steun je de commerciële noodzaak van de techgiganten? Wat denk jij dat hier de eerlijkste uitkomst is?
