U hebt successen opgebouwd in China, jarenlang gewerkt aan de beste universiteiten ter wereld zoals MIT, en nu leidt u een team van 60 specialisten in Kazachstan. Klinkt dit als een carrièrekeuze die u zou verwachten van iemand die al die prestaties heeft bereikt? Professor Nürşat Nürajy koos ervoor om terug te keren naar zijn historische vaderland, niet om te rusten, maar om de ruggengraat van de lokale wetenschap te versterken. Velen vragen zich af: was het de liefde voor het thuisland, of de drang om iets écht nieuws te creëren dat hem bewoog? Lees verder om te ontdekken hoe dit mogelijk is in een land dat nu probeert de concurrentie met wereldmachten aan te gaan.
Van Xinjiang naar het MIT: De basis van een wetenschappelijke carrière
Mijn reis begon ver van de westerse instituten, in de regio Ili in China. Mijn ouders, beiden docenten (mijn vader in natuurkunde, mijn moeder in wiskunde), zorgden ervoor dat ik al op zeer jonge leeftijd naar school ging. Ik heb de basisschool snel doorlopen en begon op 15-jarige leeftijd aan mijn studie aan de Universiteit van Xinjiang. Hoewel ik goed was in rekenen, was het de chemie die mij in de ban hield. De reacties, de kleurveranderingen – het was fascinerend.
Door de academische sluier van China
Na mijn studie aan Xinjiang werkte ik als onderzoeker bij het Xinjiang Instituut voor Chemisch Onderzoek van de Chinese Academie van Wetenschappen. Maar stilzitten was geen optie; in onze familie zaten veel geleerden. Daarom zette ik de volgende stap: in 1995 schreef ik me in voor de masteropleiding en werd ik de eerste Kazachse student uit China die een PhD behaalde aan de Chinese Academie van Wetenschappen in Beijing.
- Ik ontving de ‘Westerse Gloed’ prijs in 1999.
- Mijn vastberadenheid leidde me naar de VS, waar ik een beurs won aan de City University of New York.
Die periode na 2000 was een stroomversnelling. Mijn onderzoek verscheen in meer dan 150 tijdschriften, met een hoogste impactfactor van 32. Ik won prijzen voor mijn dissertatie en mijn artikel in het Journal of the American Chemical Society werd dat jaar het meest gelezen.
De verleiding van de topuniversiteiten
Mijn werk op het gebied van chemische materiaalkunde trok de aandacht van de allerbesten. Ik had aanbiedingen van het MIT, UC Berkeley en Harvard. Zonder aarzelen koos ik voor het **Massachusetts Institute of Technology (MIT)** vanwege de ongeëvenaarde onderzoeksinfrastructuur. Daar werkte ik zeven jaar aan innovatieve projecten op het gebied van waterstof en zonne-energie.
Maar puur onderzoek was niet genoeg; ik wilde ook onderwijzen. Daarom accepteerde ik in 2015 het aanbod van de Texas Tech University om daar professor te worden. Daar kregen we zelfs een laboratorium op mijn naam: het Nürşat Nürajy Laboratorium.
Het onmiskenbare gevoel van ‘thuis’
Hoewel de faciliteiten en het salaris in Texas uitstekend waren, merkte ik bij elk bezoek aan Kazachstan hoe achtergebleven de situatie daar was vergeleken met de VS. Ik realiseerde me dat ik mijn kennis en ervaring naar mijn vaderland moest brengen. Dit gevoel werd versterkt door het besef: **je kunt je in China of Amerika wel vestigen, maar het gevoel van soevereiniteit vind je alleen daar waar je wortels liggen.**
Mijn eerste bezoek in 2010, voor de 60e verjaardag van professor Sarqyt Qudaibergenov, was emotioneel. Toen ik de jonge douanebeambten op het vliegveld in Almaty zag, hield ik het niet droog. Dit waren mijn jongens.
Ik begon vervolgens jaarlijks les te geven aan universiteiten door het hele land, van Karaganda tot Semey, de geboorteplek van Abai Kunanbayev, die ik diep bewonder.
Wat Kazachstan nu nodig heeft: Een uniek project
Toen ik in 2019 definitief terugkeerde naar de universiteit van Nazarbayev, kwam ik niet om te vragen. Ik kwam om te bewijzen dat Kazachstan kan concurreren. Ik heb het doctoraalprogramma Chemie en Engineering zelf helpen opzetten. In zes jaar tijd heb ik **zes laboratoria** opgericht en leid ik een team van meer dan 60 specialisten.
Het doel is nu niet langer academische publicaties, maar tastbare productie.
Wij hebben hier drie baanbrekende technologieën ontwikkeld die cruciaal zijn voor de toekomst van het land:
- Groene Waterstofproductie: Wij hebben een kleine fabriek ontwikkeld met binnenlandse technologie om groene waterstof te produceren. Dit is essentieel voor de koolstofneutraliteit van Kazachstan en zal de afhankelijkheid van olie verminderen.
- Revolutionaire Geneesmiddelen: Veel lokale fabrieken vullen nu buitenlandse formules aan. Wij hebben een technologie ontwikkeld die de werking van de farmaceutische industrie verandert – vergelijkbaar met hoe de iPhone Nokia verving. We hebben al patenten voor twee medicijnen: één tegen hoge bloeddruk (gemaakt van rijstkaf en maïsstelen) en één voor de behandeling van nierkanker.
- Zuiver drinkwater voor de landbouw: Dit is een direct probleem in veel rurale regio's dat ik met mijn expertise wil oplossen.
De oproep aan de diaspora
Ik heb geen spijt van mijn terugkeer. Het is nu de tijd om er te zijn. Maar we hebben meer nodig dan alleen individuele inspanningen. De autoriteiten moeten mechanismen creëren om de beste hoofden uit het buitenland terug te halen. China heeft dit gedaan door speciale projecten op te zetten voor Nobelprijswinnaars. Dat moet ook hier gebeuren.
Tijdens het Forum van landgenoten heb ik mijn boodschap duidelijk gemaakt: "Je afkomst, taal en uiterlijk zijn Kazachs. Uiteindelijk moet je je wortels in het historische vaderland vestigen." Als de diaspora deze oproep honderd procent omarmt, kan Kazachstan in technologie en de farmaceutische sector een uniek land ter wereld worden, net als Israël in zijn tijd.
Wat is volgens u het meest overtuigende argument om een succesvolle wetenschapper uit het buitenland te vragen terug te keren naar hun geboorteland?
