Je voelt de grond onder je voeten bewegen, een duidelijke, abrupte ruk. Onmiddellijk schiet de adrenaline door je lijf en vraag je je af: hoe kan een beving in Guerrero zo voelbaar zijn zestig kilometer verderop in de hoofdstad? Het gaat niet alleen om de kracht; het gaat om de *manier* waarop die energie jou bereikte.
Deze donderdagmorgen, om precies 07:58 uur, activeerde een aardbeving van 6.5 een flitsende sirene in Mexico-Stad. Het epicentrum lag nabij San Marcos, Guerrero. Veel inwoners van Mexico-Stad (CDMX) en de staat México (Edomex) ervoeren het anders dan de mensen dichter bij de bron. In mijn praktijk zie ik vaak dat mensen de verschillen tussen de golven negeren. Hier leggen we uit hoe die seismische energie zich door de bodem verplaatste en waarom jouw ervaring compleet anders was dan die van de buren.
De reis van de golf: ruk versus wiegen
Wat veel mensen over het hoofd zien, is dat een aardbeving zelden één consistente beweging is. Het is eerder een symfonie van verschillende golven die met verschillende snelheden reizen. De manier waarop jij het voelde – als een harde ruk of een langer aanhoudend gewiebel – hangt af van je geografische positie ten opzichte van dat punt in San Marcos.
Trepidatorio: De brute kracht van de eerste golf
In de directe omgeving van het epicentrum, zoals in Guerrero en plaatsen in Michoacán, wordt de beving vaak ervaren als trepidatorio. Denk hierbij aan heftige, verticale schokken. Het voelt alsof iets je met een touw naar beneden trekt en onmiddellijk weer loslaat. Dit is de directe, harde klap die structuren nabij het gebeuren het meest belast.
- Verticale beweging: De grond stampt alsof je midden op een trillende betonnen plaat staat.
- Korte duur: De beweging is intens maar duurt relatief kort.
- Directe impact: Dit veroorzaakt vaak de eerste, scherpste schade.
Oscilatorio: Het wiegen van de grote steden
Voor degenen in Mexico-Stad en Edomex werkte het anders. Hier domineerde de oscilatoria golf. Deze golven zijn later gearriveerd, maar ze hebben een groter bereik en bewegen de grond meer zijwaarts, als een schommel. Zeker in gebieden met zachte, sedimentaire bodems – zoals grote delen van de CDMX – werkt dit als een versterker.
Deze zijwaartse beweging is de reden waarom hoge gebouwen daar soms minutenlang lijken te deinen. Het is minder brutaal dan de ruk in Guerrero, maar door de duur kan het paniek veroorzaken, net zoals wanneer je probeert je ochtendkoffie in een wiebelende Mexicaanse tram vast te houden.
Waar voelde men het precies?
De seismoloog weet precies waar de energie heeft geknald, maar de burger wil weten of zijn bureauvloer meebewoog. De meldingen stroomden binnen vanuit een breed gebied, wat wijst op de substantie van de golf.
Naast Guerrero zelf, bevestigden autoriteiten dat de beving voelbaar was in zeven andere staten:
- Michoacán
- Mexico-Stad (CDMX)
- Staat Mexico (Edomex)
- Veracruz (vooral aan de kustgebieden)
- Jalisco
- Tabasco
- Oaxaca
De stroomuitval als bijeffect
In de grotere en dichter bevolkte gebieden, zoals delen van Edomex en CDMX, leidde de schokgolf tot kleine verstoringen. De Federal Electricity Commission (CFE) begon onmiddellijk met preventieve controles. Het is een standaardprotocol: bij sterke, onverwachte bewegingen wordt de infrastructuur gecontroleerd om grotere problemen te voorkomen.
In sommige wijken zag je kortstondige stroomonderbrekingen. Dit is vergelijkbaar met het afzetten van de hoofdkraan als je de leidingen inspecteert. Beter even zonder licht dan een potentieel brandgevaar negeren.
Wat je meteen moet doen bij een 'trepidatorio' schok
Nu we het verschil snappen, is er een directe actie die je kunt ondernemen, vooral als je in een gebied woont dat gevoelig is voor die 'ruk'-bewegingen:
De 'Drie Seconden Regel': Omdat de trepidatorio golf snel en verticaal is, heb je minder tijd om te reageren dan bij een langzame wiegbeweging. Zodra je de eerste ruk voelt:
- Blijf kalm, maar beweeg onmiddellijk. Ga niet eerst je telefoon pakken.
- Zoek dekking onder een stevig meubelstuk (een stabiel bureau, geen salontafel van designhout).
- Houd vast aan de poot van het meubel tot de beweging stopt. Het is cruciaal dat je met het meubelstuk meebeweegt.
Hoewel er op het moment van schrijven gelukkig geen ernstige schade is gemeld na deze specifieke beving, herinnert elk incident ons eraan hoe dynamisch de bodem onder onze dagelijkse routines is. Het is de constante spanning tussen de stabiele wereld die we bouwen en de energie die eronder borrelt.
Heb jij de aardbeving in de CDMX of Edomex als een schommelbeweging ervaren, of was het meer een directe klap? Deel jouw ervaring hieronder; de verschillen in perceptie leren ons veel over onze lokale geologie!
