Kijk jij ook omhoog afgelopen zondagavond rond half zes? Dan heb je waarschijnlijk iets vreemds gezien: een blauwe, spiraalvormige lichtgloed die dwars door de lucht trok. Honderden mensen in Nederland vroegen zich af: wat was dit in vredesnaam?
Het leek op een scène uit een sciencefictionfilm, maar de oorzaak is verrassend genoeg veel aardser – of beter gezegd: commercieel. Dit is waarom je die ongebruikelijke luchtshow niet mocht missen en wat de experts er nu over zeggen.
De mysterieuze boog aan de hemel
Vaak zien we sporen van vliegtuigen, maar dit fenomeen was anders. Het was geen rechte streep, maar een langzaam roterende, blauwgroene wervel. Het zorgde voor een golf van berichten op sociale media, want dit is niet iets wat je dagelijks ziet boven ons land.
Veel mensen dachten direct aan ufo's of vreemde weerfenomenen. Ik snap die reactie; als je zoiets ziet, zo hoog en zo onlogisch gevormd, dan begint je fantasie te werken.
De schuldige achter de spiraal
De verklaring ligt bij een van de grote namen in de ruimtevaart: SpaceX van Elon Musk. De oorzaak van de lichtshow was de lancering van een Falcon 9-raket vanaf Vandenberg Space Force Base in Californië.
Het was onderdeel van een missie genaamd 'Twilight', waarbij meer dan 40 kleine satellieten in een baan om de aarde werden gebracht. De lancering zelf vond plaats overdag in de VS, maar de baan van de raket zorgde ervoor dat wij hier in Europa het restant ervan zagen toen het hier al schemerde.
Hoe ontstaat zo'n werveling?
Dit is het interessante deel. De raket zelf vloog al lang buiten ons gezichtsveld. Die spiraalvorm ontstond pas later, toen de tweede trap van de raket maneuvers begon uit te voeren of, veel waarschijnlijker, overschot aan brandstof moest lozen voordat deze terugkeerde naar de atmosfeer.
- De hoek: De zon scheen nog op deze hoge brandstofdeeltjes, terwijl het op de grond al donker was. Dit creëert het heldere, bijna gloeiende effect.
- De vorm: De draaiende beweging van de raket tijdens het lozen of manoeuvreren zorgt voor die perfecte oogvormige spiraal. Zie het als een gigantische, tijdelijke rookring in de stratosfeer.
- Kleur: De exacte kleur (vaak blauw of groen) hangt af van de samenstelling van de brandstof die verdampt.
Onze waarneming hier in Nederland, van de kust tot ver in het zuidelijke deel van het land, was het directe gevolg van de precieze baan die de raket volgde tijdens de lancering.
Wat kun je hiervan leren?
Het is een perfect voorbeeld van hoe zeer gespecialiseerde, Amerikaanse ruimtevaartoperaties soms onbedoelde, maar spectaculaire publieke evenementen kunnen veroorzaken. Je hoeft geen astronoom te zijn om er getuige van te zijn; je moet alleen op het juiste moment naar boven kijken.
Mijn advies: Als je de volgende keer iets vreemds in de lucht ziet, check dan meteen gespecialiseerde weer- of ruimtevaartaccounts voordat je conclusies trekt. De wetenschappelijke verklaring is vaak fascinerender dan de speculatie.
Zag jij de blauwe werveling ook en heb je er foto's van gemaakt? Wat dacht jij toen je het voor het eerst zag? Deel je ervaring hieronder!
