Als gespecialiseerde boomarts met jarenlange ervaring in het redden van kersenbomen, weet ik één ding zeker: een wijdverspreide snoeimethode is vaak desastreus voor deze gevoelige bomen. Het gedachtegoed dat je zieke of dode takken wegsnijdt, is logisch, maar bij kersenbomen loop je een groot risico. Een drastische ingreep laat vaak te grote wonden achter, wat de boom enorm kan belasten.
In Japan zeggen ze vaak: "Een domkop die een perzikboom snoeit, en een domkop die een kersenboom snoeit." Dit betekent niet dat snoeien verboden is, maar wel dat kersenbomen extreem gevoelig zijn voor agressieve snoeitechnieken. Te veel weghalen kan hun groei en levensduur ernstig belemmeren. Maar soms is er geen andere weg meer mogelijk.
Voor deze specifieke honderdjarige kersenboom in Arisan, die er ernstig aan toe was, was er geen andere optie. Wat volgde was geen routineklus, maar een gok met mijn reputatie. Ik vertrouwde enkel op mijn instinct en de levenskracht van de boom.
De Gok: Alle takken af voor een nieuwe lente
Toen het personeel van het Arisan Hotel de afgevallen takken zag, keken ze me bezorgd aan. "Meester," vroegen ze, "is dit niet veel te gevaarlijk? Bent u niet bang dat de boom het niet overleeft? Als dit mislukt, wat gebeurt er dan met uw naam?"
Ik knikte kalm. Ik antwoordde: "Dit is een strijd met het leven zelf. Als ik me zorgen zou maken om mijn reputatie, was ik hier niet. Mijn enige focus is of deze boom weer kan leven. Niets anders telt."
Elke beslissing tijdens het snoeien was een afweging; het was alsof ik op een koord balanceerde. Eén verkeerde beweging, en de boom zou instorten. Maar als ik niets deed, zou deze oude boom nooit meer de lente meemaken.
Meer dan chirurgie: De 'Chinese geneeskunde' voor de bodem
Naast de chirurgische snoei had deze oude dame een diepgaande 'traditionele Chinese’ kuur nodig. Dit betekende geen snelle oplossing, maar een geleidelijke aanpak om de basis te herstellen. De sleutel? Het herstellen van de ‘symbiose’ met de bodem.
Veel mensen denken dat een boom die slecht groeit, gewoon voeding mist. Dus stoppen ze met meststoffen. Maar bij een boom die al een eeuw meedraait, is het veel belangrijker dat de grond weer kan ademen en wortels zich opnieuw kunnen vestigen. Bomen ‘eten’ niet zoals wij; ze zijn afhankelijk van micro-organismen in de aarde om voedingsstoffen om te zetten.
Verstoord evenwicht
Door te veel mest en pesticiden raakte dit delicate evenwicht verstoord. De microben verdwenen, en de bodem stierf langzaam af. De echte genezing is het revitaliseren van de bodem, zodat de wortels weer hun benodigde levenssappen kunnen opnemen. De boom leeft niet alleen in zijn takken; hij leeft in de grond.
De ontdekking: Verwoestende wortels in arme grond
Toen we begonnen met het uitgraven rond de wortels, schrok ik van wat ik zag. Ik verwachtte een complex netwerk van sterke wortels, maar de oppervlaktewortels waren nauwelijks zichtbaar. Alleen verouderde, zwakke wortelresten die bijna verrot waren.
Elk deel van de uitgegraven aarde voelde als het openen van een historisch dossier. Kersenbomen hebben oppervlakkige wortels, wat betekent dat ze extreem afhankelijk zijn van de bovenste bodemlaag. Helaas bleek de originele grond een zware kleilaag te zijn. Toen de boom honderd jaar geleden werd geplant, ging men er waarschijnlijk van uit dat ‘gewoon planten’ genoeg was.
De onderste lagen zaten vol met puin en stenen die de wortels beknelden en beperkten. Deze wortels waren letterlijk gevangen. Het was een schrijnend beeld van een levend wezen dat al die tijd met zijn ademhaling worstelde.
Een dergelijke ingreep aan de wortels is een enorme stressfactor. Je kunt niet zomaar beginnen met graven als de boom al zo kwetsbaar is. Het moment van ingrijpen is cruciaal.
Daarom kiezen we ervoor om deze diepgaande bodemcorrectie uit te voeren wanneer de boom in rust is – tijdens de winterperiode. Dit minimaliseert de verstoring van de sapstroom en geeft de boom de beste kans om te herstellen zonder onderbroken te worden.
- De drastische snoei wordt gezien als een 'laatste redmiddel'.
- De bodem wordt behandeld alsof het de spijsvertering van de boom is.
- Geduld is essentieel; herstel van de wortelstructuur kost jaren.
Dit soort reddingsoperaties zijn een herinnering dat de natuur vaak meer geduld en minder agressieve ingrepen nodig heeft dan wij denken. Wat is jouw ervaring met het redden van oude, verwilderde planten in huis of de tuin?
— Dit artikel is gebaseerd op fragmenten uit: 'De roep van de oude bomen: Een kroniek van reddingsoperaties van Honderdjarige Kersenbomen in Arisan tot Vaste Wortels in Taiwan'. Uitgeverij: Maïstuin Publicaties (2025).
