Daar is hij dan: een opvallend roze waas die zich uitspreidt over de baaien van Zuid-Tasmanië. Als je langs de kustlijn loopt, bijvoorbeeld bij Randalls Bay of Eggs and Bacon Bay, zie je het meteen. Je hartslag versnelt even, want het ziet eruit als een waarschuwing. Moet je zwemmen? Is dit de zoveelste milieuramp? Wij zochten het uit, want de gemoederen liepen tijdens deze golf van kleur hoog op.
Het klinkt alarmerend: ‘algenbloei’ en dode zeedieren. Zelfs politici en milieuactivisten (zoals de Bob Brown Foundation) spraken van een 'duidelijk en aanwezig gevaar'. Maar zoals vaak het geval is bij dit soort snelle online meldingen, is de realiteit veel minder dramatisch dan de eerste reactie deed vermoeden. De overheidsinstantie NRE heeft nu de laboratoriumtests afgerond. En het nieuws is verrassend geruststellend.
Verrassing: Het is geen gif, maar een lichtshow
De felroze substantie die zo veel ophef veroorzaakte, is door het Department of Natural Resources and Environment Tasmania (NRE) geïdentificeerd als Noctiluca scintillans. Klinkt ingewikkeld, maar het is een veelvoorkomende dinoflagellaat. Dit is de organisator van de beroemde oplichtende golven die je soms ’s nachts op het strand ziet. Kortom: je ziet natuurlijke bioluminescentie aan het werk, alleen nu in de kleur van een zonsondergang.
Waarom was er dan paniek? Omdat er meldingen waren van dode zeewezens in de buurt van de roze smurrie. Dit voedde de angst dat het om een giftige bloei ging, zoals die eerder in Zuid-Australië voorkwam.
De feiten op een rijtje
- Geen gevaar: De NRE bevestigt dat Noctiluca scintillans geen bedreiging vormt voor de menselijke gezondheid of het mariene ecosysteem.
- Natuurlijk fenomeen: Het is niet ongebruikelijk dat dit soort bloei juist rond deze tijd van het jaar ontstaat, vaak door een combinatie van watertemperatuur en lichtinval.
- Geen link met zalmkweek: Er is geen enkel bekend verband gevonden tussen de lokale aquacultuur en deze specifieke bloei.
De valkuil van ‘Alarmisme’
Wat misschien wel alarmerender is dan de roze kleur zelf, is de snelheid waarmee de beschuldigingen vlogen. Sommige activisten beschreven de situatie direct als een ‘voorteken van wat komen gaat’ door opwarmend water. De industrie (Salmon Tasmania) reageerde dan ook fel en eiste excuses van degenen die zij ‘angstzaaiers’ noemden.
Minister Jane Howlett gaf al een hint voordat de tests binnen waren: ze noemde de beschuldigingen ‘ongenuanceerd’. Het is een typisch voorbeeld van hoe een onschuldige natuurlijke gebeurtenis direct een politiek wapen wordt. Men zag een afwijking en veronderstelde direct het ergste, zonder wetenschappelijke onderbouwing af te wachten.
Het is frustrerend als consument of inwoner van Tasmanië: je ziet iets vreemds, je wilt geïnformeerd worden, maar in plaats daarvan krijg je een mix van politieke strijd en emotionele waarschuwingen.
Wat je nu moet weten over algenmonitoring
NRE gaf aan dat ze deze specifieke, onschuldige bloei normaal gesproken niet monitoren, maar de tests deden om ‘publieke geruststelling’ te bieden. Dit zegt iets belangrijks over hoe monitoring werkt.
Er bestaat wel een officieel programma, ShellMAP, dat constant speurt naar werkelijk gevaarlijke soorten. Het verschil zit hem in de details. Als je het vergelijkt met de robuuste systemen die ze gebruiken om invasieve oesters te stoppen, is dit vergelijkbaar met het controleren van een valse bankbiljet door de politie; het is een noodzaak als de publieke opinie erover heen dendert, maar niet de dagelijkse routine.
Het belangrijkste is dat de NRE dit organisme onderscheidde van de schadelijke varianten. Ze keken niet alleen naar de kleur, maar naar de cellulaire structuur. Zoals een ervaren loodgieter die direct ziet of het koperen buisje gescheurd is of los zit, wisten de wetenschappers direct dat dit een onschuldige variant was.
Kortom: je kunt met een gerust hart weer gaan kajakken in de buurt van Little Roaring Beach. Zorg er wel voor dat, als je ’s avonds aan het strand bent, je goed oplet. Als de zon onder is, kan deze onschuldige roze wolk veranderen in een betoverend blauw lichtspektakel. Dat is de echte magie van Noctiluca.
Wat is volgens jou de grootste bron van misinformatie in jouw gemeente als het om natuurbescherming gaat? Laat het ons weten in de comments!
