Het is makkelijk om je te focussen op de spectaculaire beelden van de brand die onze lokale sterrenwacht trof. Maar als je goed kijkt naar de recente uitspraken over de toekomst, realiseer je je iets veel zorgwekkender. De échte aftakeling begon lang daarvoor, toen het hart van het instituut werd weggehaald.
Ik merk dat veel mensen de huidige discussies rondom de wederopbouw zien als een kans op een frisse start. Maar deze plannen klinken verdacht veel als wat ze al dertig jaar deden. Voordat u zich verliest in de nieuwe visie, is het cruciaal te begrijpen wat we nu écht op het spel hebben staan in dit land.
De mythe van de 'nieuwe' wetenschappelijke en artistieke mix
Men spreekt nu over het combineren van wetenschappelijke voorlichting met kunst. Dit is géén nieuwe ambitie. Dit is wat ons Planetarium altijd al deed. We dachten dat het een gegeven was, maar blijkbaar hebben de beheerders de afgelopen decennia gemist.
In mijn tijd daar zag ik hoe dit instituut een baken was. Het was niet alleen sterrenkunde; het was een cultureel centrum voor de hele regio.
- We hadden projecties die je adem benamen, vaak met eigen gemaakte content.
- Er waren exposities, lezingen en zelfs kleine concerten.
- Het bracht sterrenkunde naar generaties jongeren die anders nooit in contact zouden komen met dit vakgebied.
Wanneer bestuurders nu praten over "evolueren naar een nieuw model" om weer een nationaal en Europees referentiepunt te worden, vraag ik me af: waar waren zij de afgelopen 30 jaar? Het was al een referentiepunt, en dat werd vaak over het hoofd gezien in de officiële rapporten.
De pijnlijke waarheid achter de bezuinigingen
Wat nu wordt gepresenteerd als een noodzakelijke ‘evolutie’, voelt meer als een excuus. Een handige rechtvaardiging om de mensen die dit project van de grond hebben getrokken, de rug toe te keren.
Die mensen die het Planetarium lieten groeien van een zaadje tot een nationaal centrum, werden kennelijk gezien als obstakels voor een ‘transformatie’. Dit is, om het zacht uit te drukken, een belediging voor iedereen die zijn huid liet zien voor dit instituut.
De echte schade was niet de vlammenzee; de echte schade was het systematisch uithollen van de expertise en passie die het gebouw deden leven. De brand was slechts de zichtbare, treurige bekroning.
Wat nu? Een simpele stap terug
Als u wilt dat dit centrum weer echt gaat stralen, help dan niet door enkel geld te doneren aan de stenen. De cruciale stap is het terugbrengen van de mensen die de unieke mix van wetenschap en cultuur begrepen.
Hoe herken je een levend instituut? Let op wie de programma's maakt. Als de oude pioniers buiten staan, dan bouwen ze een lege schil, hoe modern de apparatuur ook is.
Terwijl we wachten op de nieuwe plannen, vraag ik me af: denkt u dat een instituut zonder zijn oorspronkelijke ziel ooit de status van een echt Europees referentiepunt kan herwinnen?
