Misschien heb je het gemist tussen al het politieke nieuws door, maar er is een nieuwe, cruciale post vergeven: de regeringsgezant voor Kunstmatige Intelligentie (AI). Waarom is dit belangrijk voor jou, zelfs als je geen programmeur bent? Omdat de regels rondom technologie en data, die je dagelijkse leven beïnvloeden—van je hypotheekaanvraag tot je digitale veiligheid—nu door een nieuwe persoon worden getrokken.
Ik heb de achtergrond van de nieuwbenoemde Lukáš Kačena onder de loep genomen. Het is geen standaard carrièrepad. Velen verwachten een puur technische achtergrond, maar wat ik zag, wijst op een strategische verschuiving. Je wilt dit weten, want de komende beslissingen over investeringen in de tech-sector kunnen bepalend zijn voor de concurrentiepositie van ons land.
De sprong van politiek advies naar de AI-frontlinie
Lukáš Kačena neemt de fakkel over van zijn voorganger, Jan Kavalírek. Kavalírek richtte zich sterk op dat ene megaproject dat iedereen in de tech-wereld bezighoudt: de AI-gigafactory.
Maar voordat hij de AI-zaak bepleitte, was Kačena directeur van prg.ai. Dit is geen onbekende speler; dit is de organisatie die in 2019 werd opgericht door academici en de gemeente om van Praag een AI-centrum te maken. Dit betekent dat hij al jaren in de 'business' zit, maar vanuit een breder, bijna stadsontwikkelingsperspectief.
Geen nerd, maar een strateeg
Wat mij opviel in zijn CV? Hij is opgeleid politicoloog. Zijn eerdere werk bij Ernst & Young en de Technologische Agentschap van Tsjechië wijst op een scherp oog voor beleid en financiering, niet alleen voor de code zelf. Hij begrijpt het spel van subsidies en regelgeving, iets wat essentieel is bij miljardeninvesteringen.
Dit is de kern: We krijgen nu iemand die weet hoe je beleid en ambities omzet in concrete overheidsactie, in plaats van puur een tech-visionair.
De heikele kwestie: Wat gebeurt er met de AI Gigafactory?
De grootste uitdaging die hij erft, is de geplande, peperdure AI-gigafactory. Denk aan een investering van honderden miljoenen, bedoeld als super-datacentrum voor onderzoek en commerciële partijen.
Zijn voorganger, Kavalírek, zette hier zwaar op in. De huidige politieke wind is echter voorzichtiger, zeker met publieke miljoenen.
- Het project is extreem ambitieus, zei de minister van Industrie.
- De regering benadrukt dat elke geïnvesteerde kroon (of euro) goed overwogen moet zijn.
- Er is een gezamenlijk plan met Polen voor Europese steun, maar de definitieve 'go' is nog niet gegeven.
Kačena zal moeten beslissen of hij dit vlaggenschipproject, dat mogelijk onze tech-positie in Europa definieert, voortzet óf bijstuurt.
De slimme afstudeerslag van zijn voorganger
En hier zit een interessante wending. Jan Kavalírek, de vorige AI-gezant, is niet zomaar 'weg'. Kort nadat hij aftrad na de verkiezingen, is hij benoemd tot Ambassadeur voor AI en Nieuwe Technologieën voor Centraal- en Oost-Europa.
Hij verplaatst zijn arena dus. Hij gaat nu lobbyen bij de EU-instituten om de bureaucratie die innovatie remt, weg te nemen. De cruciale taak die hij achterlaat, en die Kačena nu oppakt, is intern beleid; de taak die hij nu gaat uitvoeren is extern lobbyen voor minder regels.
Een bredere blik: De digitaliseringsexpert
Het meest opvallende is misschien wel dat de regering, in dezelfde week, ook een gezant voor Digitalisering en Strategische Veiligheid benoemde: Robert Králíček.
Dit schept duidelijkheid: de regering splitst de focus. Kačena richt zich op het *ontwikkelen* van de technologie (AI), terwijl Králíček zich focust op de *implementatie en veiligheid* van onze digitale infrastructuur.
Dit is een pragmatische keuze, zeker voor ons, waar IT-projecten soms vastlopen in de modder van te veel overleg. Men wil nu twee duidelijke gezichten die elk op hun eigen vlak de digitale weerbaarheid van ons land moeten verhogen.
Wat betekent dit nu voor jou?
Als gewone burger of kleine ondernemer is het belangrijk te beseffen dat de AI-strategie nu wordt geleid door iemand die begrijpt hoe je grote publieke fondsen aanspreekt en hoe je politiek draagvlak creëert. De focus zal waarschijnlijk liggen op het versnellen van regelgeving die essentieel is voor het Nederlandse bedrijfsleven, terwijl zware, dure projecten kritisch bekeken blijven.
Wat denk jij: heeft een politicoloog met een sterke connectie met de academische wereld de juiste papieren om de AI-ambities van ons land te leiden, of hadden we iemand met meer commerciële tech-ervaring moeten krijgen?
