Stel je voor: een gigantisch stuk maritieme geschiedenis, een symbool van snelheid en glamour, dat niet eindigt in een droogdok als museum, maar een duik neemt in de diepte. Dat is de bizarre, laatste reis die de SS United States nu gaat maken. Wij keken naar de plannen en het is een afscheid dat de Nederlandse scheepvaartliefhebber zal verrassen.
Dit bijna 300 meter lange schip lag decennialang roestend langs de Delaware River. Nu is het niet langer een stille getuige van het trans-Atlantische tijdperk, maar transformeert het in iets compleet onverwachts: 's werelds grootste kunstmatige rif. De timing is belangrijk, want deze operatie is duur en complex. Je wilt echt weten wat de implicaties zijn voor de zee.
De snelheidsduivel die de toekomst miste
Toen de SS United States in 1952 in dienst kwam, was het een sensatie. Op de eerste reis verbrijzelde het de trans-Atlantische snelheidsrecords. Dat record voor de snelste westwaartse oversteek door een oceaanstomer staat vandaag de dag nog steeds. Dit was geen lullig cruiseschip; het was een staaltje oorlogsinspanning, ontworpen om snel troepen te vervoeren als het moest.
Van luxe naar een dok in Philadelphia
Toch versloeg het vliegtuig de oceaanstomer. Tegen 1969 was het schip uit dienst en volgde een lange reeks onsuccesvolle plannen: hotel, museum, het kwam er nooit van. Een slepende huurruzie over de ligplaats leidde uiteindelijk tot een bevel om te vertrekken. Het schip werd verkocht voor een schamele miljoen dollar aan Okaloosa County in Florida.
Dit is de kern van de zaak: de veiling bracht het schip eindelijk in beweging, hoewel het elders moest worden gestript voordat de reis echt kon beginnen.
Van staal naar onderwaterwoning
Op dit moment ligt de SS United States in Mobile, Alabama. Hier wordt maandenlang gewerkt om alle gevaarlijke rommel – chemicaliën, bedrading, asbest – te verwijderen. Het doel is een schone stalen karkas achter te laten dat als fundering kan dienen voor zeeleven.
De klinkende cijfers maken indruk:
- Het wrak komt op ongeveer 55 meter onder het wateroppervlak te liggen.
- De onderste lagen komen op zo’n 55 meter diepte, toegankelijk voor recreatieduikers.
- Het zal het huidige record van het vliegdekschip USS Oriskany overtreffen.
Florida heeft al een van de grootste kunstmatige rifprogramma's in de VS. Dit nieuwe rif, vlakbij populaire duikplekken als Destin, zal lokaal de economie stimuleren door een nieuwe attractie te vormen voor boten vol duikers en sportvissers.
De dubbele bodem van onderwaterwoningen
Maar helpen kunstmatige riffen de oceaan nu écht? Ik zag de wetenschappelijke discussies hierover in de plannen van Okaloosa County. Ze bieden een hard oppervlak voor algen en koralen, wat vissen aantrekt alsof het een onderwaterflatgebouw is. Studies tonen aan dat sommige van deze wrakken drukke buurten kunnen worden, vergelijkbaar met natuurlijke riffen.
Hier zit de nuance die veel mensen niet zien: als je te veel vis concentreert op één plek, wordt bevissen makkelijker en loop je een groter risico op overbevissing als de regels niet strikt zijn. Bovendien kunnen metalen structuren soms niet-inheemige soorten helpen zich te vestigen.
Dit is waarom zo'n project zo nauwkeurig wordt gevolgd. Het is een experiment met de balans van de Golf van Mexico. De redding van de erfgoedstichting uit New York, die wilde dat het een drijvend museum werd, is dus mislukt.
Zij vreesden dat dit het definitieve einde zou betekenen. De voorstanders zeggen echter dat de sloop de enige andere optie was. Nu blijft een deel van de structuur behouden en leeft het verhaal op een andere manier voort.
De praktische tip hier is: Zelfs als het schip onder water verdwijnt, is gelukkig niet alles weg. In Destin bouwen ze een landmuseum met geredde onderdelen, zoals de schoorstenen en ankers, zodat je de geschiedenis toch nog van dichtbij kunt bekijken – een soort archief van metaal.
Uiteindelijk wordt de SS United States een cruciale casestudy. Als Okaloosa County slaagt, bewijst het dat we industriële kleppers niet per se hoeven te recyclen tot schroot, maar dat ze een nieuw, ecologisch nut kunnen dienen in een veranderende zee. Maar zal dit plan standhouden tegen de druk van de visserij en het klimaat? Wat denk jij, is dit een waardige laatste rustplaats voor zo'n icoon?
