Het nieuwe jaar is net begonnen, maar de sterrenhemel wacht niet. De eerste volle maan van 2026, de mysterieuze ‘Wolfmaan’, staat op het punt de koude ochtendlucht te verlichten. Veel mensen zien het aan als zomaar een volle maan, maar dit fenomeen slaat de brug naar eeuwenoude tradities en een zeldzaam astronomisch evenement.
Als je dacht dat elke volle maan hetzelfde is, kom je bedrogen uit. Deze specifieke maan is niet alleen de eerste van het jaar, maar ook de laatste supermaan van de huidige cyclus. Weten wanneer je moet kijken, is cruciaal, want dit kans komt pas maanden later terug.
De specifieke datum van de Wolfmaan in 2026
De poëten van weleer waren gefascineerd door de maan; de een zag het als een zilveren knoflook, de ander vond het een universeel symbool van rust. Maar voor de vroege vogels onder ons is het echt de moeite waard om de wekker te zetten.
De eerste volle maan van 2026 is op:
- Zaterdag 3 januari. De maan is volledig verlicht om precies 05:03 uur ’s ochtends.
Dit betekent dat je hem het beste kunt zien vlak voor zonsopgang, wanneer de lucht nog donker genoeg is om het volle effect waar te nemen. In ons Nederlandse klimaat, waar de winterochtend vaak grijs is, kan dit een verrassend helder schouwspel zijn.
Waar komt die bizarre naam ‘Wolfmaan’ vandaan?
De namen van de volle manen klinken vaak exotisch, maar de oorsprong is verrassend Amerikaans en praktisch. Wij in Nederland hebben de naam geërfd van The Old Farmer's Almanac, een gids die al sinds 1792 boeren op weg hielp met het weer en de seizoenen.
De connectie met wolven is puur winterse logica. Traditioneel neemt rond januari, wanneer de winter het hardst toeslaat en voedsel schaars wordt, het gehuil van wolven toe. Ze komen dichter bij menselijke nederzettingen om te jagen.
Dit is een klassiek voorbeeld van hoe natuurlijke gebeurtenissen – de schaarser wordende prooi en de kou – direct in onze kalenders terechtkwamen. **Het is geen mythe; het is een observatie van gedrag in barre omstandigheden.**
De Supermaan: Waarom deze Wolfmaan extra groot lijkt
Wat deze specifieke gebeurtenis écht bijzonder maakt, is het feit dat het een 'supermaan' is. Veel mensen zien dit woord en denken direct aan sciencefiction, maar de verklaring is relatief eenvoudig.
Een supermaan treedt op wanneer de volle maan samenvalt met het perigeum. Dit is het punt in de baan van de maan waarbij deze zich het dichtst bij de aarde bevindt:
- Gemiddelde afstand tot de aarde: circa 385.000 km.
- Afstand tijdens de supermaan: ongeveer 356.000 km.
Dit verschil van ongeveer 30.000 kilometer zorgt ervoor dat de maan ons groter en helderder toeschijnt. Vergelijk het met een lamp die je net iets dichter naar je toe schuift; iets meer lichtopbrengst, maar vooral een groter oppervlak.
Het einde van de Supermaan-reeks
Dit is misschien wel het belangrijkste om te onthouden voor je agenda: de Wolfmaan van januari 2026 is de laatste supermaan in deze reeks. De volgende keer dat onze maan zo dichtbij komt tijdens een volle fase, moeten we wachten tot ver in november 2026. Als je de kans op 3 januari mist, sla je dus een hele reeks maanden over.
Onze tip: Zorg dat je op 3 januari vroeg opstaat. Als de eerste ochtendzon de maan nog niet heeft weggedrukt, zal het contrast tussen de donkere winterlucht en de heldere, grote maan spectaculair zijn. Zet de wekker, pak een warme kop thee en kijk naar buiten.
Denk je dat de oude tradities rond deze (letterlijk) grotere maan nog steeds invloed hebben op ons dagelijks leven, of is het puur een astronomisch toeval? We horen graag jullie gedachten in de reacties!
