Januari begint traditioneel met vuurwerk aan de hemel, en de Kwadrantiden staan bekend als een van de meest intense buien van het jaar. Maar in 2026 staat ons een kink in de kabel te wachten die veel sterrenkijkers frustreert: een bijna perfecte botsing met de volle maan.
Dit betekent dat je je verwachtingen bij moet stellen. Toch is het niet compleet verloren. Ik heb de seizoenskalender erbij gepakt en ontdekt hoe je met een paar slimme trucs tóch de helderste exemplaren kunt vangen, zelfs als de maan op haar felst is.
De Kwadrantiden van 2026: een maanlicht-dilemma
De Kwadrantiden (QUA) zijn de ster van januari. Ze staan bekend om hun korte, maar zeer felle piek. Normaal gesproken zien we hier hoge aantallen, maar 2026 is anders.
Wanneer is de piek en wat is het probleem?
De maximale activiteit wordt verwacht tussen de nacht van 3 januari en de vroege ochtend van 4 januari. Het probleem? De volmaakte timing voor de maan: deze valt vrijwel samen met de piekuren rond 22:00 uur CET op de 3e.
- Het effect: zwakke meteoren verdwijnen volledig in het maanlicht.
- De compensatie: je zult je moeten richten op de echte uitschieters en vuurballen.
Besef dit goed: het wordt geen nacht om honderden tellen te noteren, maar het is een sessie voor de oplettende kijker die wacht op die ene heldere flits.
Hoe je de volle maan ‘verslaat’ (Dikke tip voor stedelingen)
Je kunt de maan niet uitzetten, maar je kunt de impact dramatisch verminderen. Ik heb in het verleden gemerkt dat veel mensen dit over het hoofd zien als ze op zoek gaan naar een donkere plek.
Vermijd de fout van veel beginners: niet staren naar de plek waar de maan staat. Hier zijn drie stappen die écht helpen, zelfs als je in een verlichte randgemeente woont:
- Kies een plek waar een natuurlijk obstakel (een heuvel, een dicht bos) de maan deels blokkeert.
- Kijk in de tegenovergestelde richting van de maan – hier is het contrast met de donkere hemel het grootst.
- Houd je ogen minimaal 20 minuten gesloten of kijk naar een zwak rood lampje; je moet je pupillen de tijd geven om te wennen.
Dit is geen wondermiddel, maar het is het verschil tussen een paar vage strepen zien en het vastleggen van een daadwerkelijke gloeiende kogel.
Rustigere alternatieven met pikdonkere luchten
Als je de voorkeur geeft aan rust en absolute duisternis, zijn er betere nachten in januari. Veel mensen focussen zich alleen op de Kwadrantiden, maar laten de kansen op een donkere hemel liggen.
Gamma-Úrsiden (GUM): de verborgen schat
Rond 18 januari is er een kleine, maar veel lovendere optie: de Gamma-Úrsiden. Het grote voordeel hier is dat de piek samenvalt met Nieuwe Maan. De hemel zal hierdoor pikdonker zijn.
Je ziet waarschijnlijk slechts 3 tot 5 meteoren per uur onder ideale omstandigheden. Maar geloof me: een heldere, onvervuilde sterrenhemel observatie is vaak waardevoller dan 50 zwakke schichtjes onder teveel licht.
Kleine ‘bonus’ activiteiten in januari
Voor de echte volhouder zijn er nog wat randverschijnselen die je kunt tegenkomen tijdens je nachtelijke sessies:
- Kleine activiteit rond 9 januari: Er zijn vage aanwijzingen voor een kleine piek (κ-Cancrïden of o-Leóniden). Dit is puur voor de statistiek en observatie uit nieuwsgierigheid.
- Satijnbandschijnsel: Als je op de vroege ochtenden (voor zonsopgang) kijkt, let dan op de subtiele gloed aan de oostelijke horizon, veroorzaakt door zonlicht dat weerkaatst op stofdeeltjes in de atmosfeer. Dit is geen meteoor, maar een fantastische aanvulling op je sterrennacht.
Advies voor de beste kans
Als ik je één gouden tip moest geven voor deze maand, is het dit: plan twee nachten in. De eerste nacht is voor de Kwadrantiden met de volle maan, puur om te zien hoe fel de uitschieters zijn. De tweede nacht plan je rond 17-19 januari voor de Gamma-Úrsiden, waar je de rust en donkerte écht kunt ervaren.
Zorg naast je jas voor een thermoskan met warme chocolademelk – koude voeten verpesten sneller een nacht dan slechte weersvoorspellingen.
Wat is jouw favoriete, minder bekende meteorenregen die vaak wordt overschaduwd door de grote namen?
