Stel je voor: je loopt door het gezegende landschap van de Hatzeg Country in Roemenië, het gebied dat je kent van de zomerse vakanties, en stuit op iets dat de paleontologie op zijn grondvesten doet schudden. Wetenschappers hebben zojuist een nieuwe dinosaurussoort bevestigd die hier leefde. Het gaat om een vroege ceratopsiër, een type dinosaurus met hoorns, waarvan men dacht dat hij Europa nooit bereikte. Dit is geen kleine aanpassing in de geschiedenisboeken; dit verandert het hele verhaal van de dinosauriërs op ons continent.
Veel van ons kennen de hoornedinosaurussen (denk aan de Triceratops) uit Noord-Amerikaanse documentaires. Dat dit type dier ook in de late Krijtperiode in Europa rondliep, was een theorie die men lang heeft verworpen. De vondsten in de UNESCO Geopark Hatzeg Country, een hotspot voor fossiele ontdekkingen, voegen nu het definitieve stukje puzzel toe.
De verborgen Ferenceratops
Dit nieuwe dier heeft de naam Ferenceratops shqiperorum gekregen. De naam is een eerbetoon aan baron Franz (Ferenc) Nopcsa, een pionier in de regio. Het is fascinerend dat de oorspronkelijke fossielen die hij ooit vond, nu de sleutel blijken te zijn tot het bewijzen van deze nieuwe soort.
Wat maakt deze ontdekking zo belangrijk? Simpel: het geeft aan dat de gefossiliseerde fauna van Europa veel diverser was dan we dachten. We praten hier niet over een dier dat eventjes langskwam; dit was een soort die zich heeft aangepast aan de omgeving van wat nu Roemenië is.
Waarom we ze zo lang over het hoofd zagen
Je zou denken dat een dinosaurus met hoorns makkelijk te herkennen is, maar de wetenschappelijke realiteit is vaak rommeliger. Fascinerend genoeg leek het vroege Europese bewijs soms op andere, al bekende groepen.
Professor Steve Brusatte, een van de hoofdonderzoekers, merkte op dat de anatomie van deze beesten vaak verwarrend is:
- Gedeelde kenmerken: Zowel ceratopsiërs als andere groepen ontwikkelden onafhankelijk van elkaar vier poten, grote lichamen en complexe kauwmechanismen.
- Fragmentarische vondsten: Vaak hadden onderzoekers alleen botten of tanden, die verrassend veel lijken op die van bijvoorbeeld de Iguanodon.
- Verscholen in het zicht: Decennialang werden deze fossielen simpelweg geclassificeerd onder de verkeerde categorieën omdat men niet zocht naar deze specifieke lijnen in Europa.
Het is alsof je een vreemde fiets vindt in je schuur. Als je niet weet dat fietsen met dat specifieke type stuur in dit dorp voorkomen, wijs je het aan als een soort brommer. Dat is de valkuil waar experts jarenlang in trapten.
De Hatzeg Verrassing: Meer dan alleen 'Pychee Dinosaurs'
De Hatzeg Country staat al bekend om zijn 'dwerg’-dinosaurussen, zoals de Balaur en Zalmoxes, die zich aanpasten aan de eilandomgeving van het Krijt. Dit nieuwe bewijs vertelt ons dat dit gebied niet alleen unieke dwergsoorten voortbracht, maar ook diergroepen huisvestte die we elders in de wereld leerden kennen, maar dan met lokale flair.
Dr. Zoltán Csiki-Sava benadrukt het belang: "Onze analyses tonen aan dat sommige fossielen die we eerder dachten dat Rhabdodontiden waren – een groep die uniek is voor Europa – in feite atypische 'gehoornde dinosaurussen' zijn." Dit suggereert dat Europa mogelijk een cruciale corridor was voor de verspreiding van deze dieren tussen Azië en Noord-Amerika, en niet een evolutionair doodlopend straatje.
Wat betekent dit praktisch voor jou?
Hoewel je niet zomaar een ceratopsiër in de buurt van je B&B in Transsylvanië tegenkomt, verandert dit hoe we kijken naar onze eigen omgeving. Het laat zien dat de geologische geschiedenis van Europa veel complexer en internationaler was dan de simpele verhalen die we vaak horen.
De les hier is: Blijf kritisch over wat als 'gevestigde kennis' wordt gepresenteerd. Zelfs in de meest bestudeerde velden, zoals de status van onze continenten miljoenen jaren geleden, kunnen fundamentele waarheden verborgen liggen in archieven of verkeerd gelabelde bakken in een depot.
Deze Roemeense ontdekking, bevestigd door internationale samenwerking, legt de lat hoger voor hoe we de Krijt-fauna op de kaart zetten. De Hatzeg Geopark consolideert hiermee zijn positie als een wereldwijde wetenschappelijke referentie.
Welke andere 'onmogelijkheden' denk jij dat we nog moeten ontdekken in ons eigen achtertuin?
