Je kent de verhalen: Pacitan verdient zijn naam als de 'Stad van 1001 Grotten'. Maar wat als ik je vertel dat dit aantal, hoe indrukwekkend ook, feitelijk een forse onderschatting is van wat er onder deze aardrijkskundige parel schuilt? Experts die op pad gingen met een schone lei, ontdekten iets wat de lokale mythe ver overtreft.
Velen zien de karstlandschappen van dit gebied als een mooi plaatje voor op Instagram, maar de ware schat ligt onder de grond, verborgen voor de dagelijkse blik. Als je denkt dat 1001 grotten veel is, bereid je dan voor op een getal dat elk verwachtingspatroon doorbreekt. Het is tijd om de officiële telling van de geologische rijkdom van Pacitan te herzien.
De mythe van 1001
De bijnaam 'Stad van 1001 Grotten' hangt al jaren als een toeristische stempel rond Pacitan. Deze titel, zo blijkt uit historisch onderzoek, werd rond het jaar 2000 populair, mede door de opkomst van de beroemde Gua Gong grot.
De oorspronkelijke bedenker, een voormalig stadsfunctionaris, gebruikte het getal 1001 waarschijnlijk als een metafoor — een manier om de veelheid van luweng (verticale en horizontale gaten) aan te duiden. Het was poëzie, geen geologische inventarisatie.
Toen de nieuwsgierigheid het overnam
Een lokale speleologische vereniging, de Pacitan Speleology Society (PSS), besloot echter dat metaforen niet genoeg waren. Hun doel? Simpelweg bewijzen of de lokale legende klopte. Wat begon als een jeugdige onderneming, groeide uit tot een serieuze veldoperatie.
Ik merkte in de verslagen van de PSS dat de aanvankelijke motivatie puur nieuwsgierigheid was, vergelijkbaar met hoe we in Nederland uitsluitend de inhoud van onze eigen kelder kennen, zonder te weten wat de bodemstructuur daaronder precies inhoudt.
Het schokkende resultaat op het terrein
Toen de PSS hun veldwerk consolideerde, waren de resultaten, zelfs voor henzelf, verrassend. De telling liep gierend uit de hand. Het ging niet om honderden, maar om duizenden ingangen.
De meest recente, geverifieerde telling kwam uit op een verbazingwekkend aantal: **1.623 grottenmonden** verspreid over dit gebied dat ook wel het '70-mile sea paradise' wordt genoemd.
- Dit aantal is officieel gedocumenteerd door de PSS tot aan de grens van de karstgebieden.
- Het onderzoek strekt zich uit van Donorojo in het westen tot Sudimoro in het oosten.
- Elke nieuwe verkenning levert potentieel nieuwe identificaties op; de telling is nog niet definitief.
De geologische verklaring: Zonder deze context mis je het
Waarom is Pacitan zo bezaaid met ondergrondse gangen? Het antwoord ligt in de aard van het landschap. Pacitan maakt deel uit van het **Gunung Sewu Geopark**, een uitgestrekte kalksteenformatie die zich uitstrekt over meerdere provincies.
Dit soort gesteente lost relatief gemakkelijk op door watererosie, wat de perfecte broedplaats is voor grottenstelsels. Het is als een gigantisch, ondergronds sponsveld dat al eeuwenlang door regenwater wordt uitgehold.
Aziz Pratoko van de PSS benadrukt dat dit meer is dan lokaal erfgoed; het is een wereldwijde geologische bijzonderheid.
Wat dit betekent voor jouw beeld van Pacitan
Het is cruciaal dat we dit getal, 1.623, als nieuwe basislijn nemen. Het feit dat we de officiële telling met meer dan 60% hebben overschreden, toont aan hoe weinig we soms weten over onze eigen achtertuin, zelfs als we denken dat een bijnaam alles zegt.
Deze ontdekkingen moeten niet alleen leiden tot meer toerisme, maar vooral tot betere bescherming van deze fragiele ecosystemen. Voor de serieuze natuurliefhebber of avonturier is dit een gebied dat vraagt om gespecialiseerde, respectvolle verkenning.
Denk eraan: als je in de Nederlandse Ardennen bent, is een hol een uitzondering. Hier is de grond zelf hol. Zonder deze structurele kennis, loop je het risico dit geologische wonder te minimaliseren tot slechts een leuke anekdote.
Nu de wetenschap heeft gesproken, wat is volgens jou de volgende stap? Moet de naam officieel veranderd worden in 'Stad van 1623 Grotten', of heeft de charme van de poëtische 1001 toch de voorkeur?
