Je staat er niet bij stil als je 's ochtends je koffie drinkt, maar de vogels om je heen veranderen sneller dan je denkt. Veel mensen zien de winter als een rustperiode voor de natuur, maar juist nu gebeurt er achter de schermen veel dat we simpelweg over het hoofd zien. Als je nu niet kijkt, mis je de data die helpt te bepalen welke vogels écht hulp nodig hebben.
Daarom roepen natuurliefhebbers in Nederland en België nu iedereen op om een moment te nemen. Het is geen ingewikkelde expeditie; het vraagt slechts om een uur van je tijd tussen 3 en 6 januari. Dit is je kans om direct bij te dragen aan lokaal vogelonderzoek, of je nu een balkon in Amsterdam hebt of een tuin in Vlaanderen.
De verborgen waarheid achter de vogelvoerplek
Heb je een vogelvoerhuisje staan? Dan is de kans groot dat het momenteel drukker is dan normaal. Vooral na strenge vorst of dikke sneeuwval – iets wat we hier in ieder geval sporadisch zien – zie je een verschuiving.
Ik merk vaak dat mensen denken dat de drukte aan het voerhuis duidt op een gezonde populatie. Maar dat is niet altijd zo. Ecologen zien juist bij een stijgende drukte op specifieke plekken dat de natuurlijke voedselbronnen elders schaars worden. De buren die in de bossen wonen, zien hierdoor minder leven.
Waarom we meer tellen dan alleen de aantallen
Het doel van deze jaarlijkse volkstelling is niet om te weten of er 15 of 16 mussen in je tuin zaten. Dat zou te veel ruis geven. Het gaat om de langetermijntrends.
- Welke mezensoorten komen minder vaak langs dan vijf jaar geleden?
- Blijven de vinkjes langer weg bij de feeder?
- Worden algemene soorten zoals de huismus écht minder veel gezien in stedelijke gebieden?
Elke observatie, zelfs nul vogels, is cruciale input. Het onthoudt ons dat plaatsen zonder zichtbare populatie net zo belangrijk zijn voor het hele plaatje.
Zo doe je mee (Het kost je minder dan een Netflix-aflevering)
Je hoeft geen diploma ornithologie te hebben. Als je een vogel kunt herkennen met een app, kun je meedoen. Dit is hoe je jouw uur het meest waardevol maakt:
- Kies je moment: Selecteer één uur tussen 3 en 6 januari. Kies een moment waarop je rustig kunt kijken, bijvoorbeeld direct na zonsopgang of rond lunchtijd.
- Kies je plek: Je tuin, je balkon, of zelfs vanuit je raam op kantoor als je uitkijkt op een park.
- Observeer en noteer: Noteer in dat uur welke soorten je ziet, en tel het hoogste aantal van één soort dat je tegelijkertijd zag. Zie je 5 roodborstjes door de dag heen? Noteer dan 3, als dat het maximale aantal tegelijk was.
- Meld het online: De gegevens kunnen eenvoudig worden ingediend via de officiële website (deelnemen kan tot 14 januari).
Geen vogels gezien? Meld dan precies dat. Dat helpt ons te begrijpen dat in jouw omgeving de sneeuw of kou de vogels elders naartoe dreef.
De échte verrassing? Bijzondere gasten
Ik heb in de loop der jaren gemerkt dat deelnemers vaak verrast zijn door wie er plotseling opduikt. De kou drijft vogelsoorten die normaal verder weg in de bossen blijven, naar de bewoonde wereld. Houd je ogen open voor een langdurige dwaalgast die normaal in Scandinavië zit. Het is de kans om een vogel te zien die menige stadse vogelaar nog nooit op zijn lijst heeft staan.
Het is een simpele actie die ons een onbetaalbaar inzicht geeft in de gezondheid van onze lokale natuur. Welke vogel hoop jij absoluut deze winter te spotten in je eigen omgeving?
