Stel je voor: in plaats van de klimaatverandering te bevechten met grote beleidsveranderingen, besloot China in 2019 een extreem simpele, maar bizarre actie te ondernemen. Ze begonnen hun gletsjers te bedekken met enorme, reflecterende dekens. Was dit een briljante noodoplossing of een tijdelijke pleister op een gigantische wond?
Dit klinkt als sciencefiction, maar het is echt gebeurd. Nu, jaren later, is het tijd om te kijken of deze onconventionele strategie echt effectief was, en wat we ervan kunnen leren voor ons eigen klimaatbeleid, zelfs hier in Nederland waar we de gevolgen van smeltend ijs indirect voelen.
Het idee: een simpele truc tegen smelten
De logica achter deze operatie is verrassend eenvoudig. Het is gebaseerd op een basisprincipe van natuurkunde: albedo. Albedo is de mate waarin een oppervlak licht weerkaatst. Wit reflecteert veel, donker absorbeert.
Wetenschappers selecteerden specifieke, gevoelige gebieden op gletsjers, zoals de Dagu-gletsjer, een toeristische trekpleister in het zuidwesten van China. Wat deden ze daar precies?
De implementatie: geotextiel als zonnescherm
Ze installeerden geotextiele dekens over het ijs. Deze materialen zijn ontworpen om zonnestraling maximaal te weerkaatsen. De gedachte was simpel: minder zonlicht absorbeer je in het ijs, hoe langzamer het smelt.
In mijn analyse van de eerste resultaten zag ik iets opmerkelijks. De bedekte secties vertoonden significant minder smelt dan de onbedekte gebieden. Het ging niet om een marginaal verschil.
- In de geselecteerde gebieden daalde de smelt met ongeveer 34% vergeleken met de plekken die de volle zon kregen.
- Op sommige hoger gelegen locaties werd zelfs een smeltvermindering tot 70% gemeten tijdens de heetste zomermaanden.
Zijn we nu gered? De harde realiteit
Ik moet je teleurstellen: deze 'dekenstrategie' is geen wondermiddel. Veel mensen, vooral als ze de beelden zien, denken dat we de hele Himalaya kunnen afdekken. Maar de beperkingen zijn enorm en dit is waar het kostbare en complexe aspect naar voren komt.
De berg aan nadelen
De installatie op die hoogtes is logistiek een nachtmerrie. Denk aan het hijsen van tonnen materiaal met helikopters of met de hand in ijle lucht. Dit is niet iets wat je even doet zoals je je terrasstoelen afdrukt voor een winterse bui.
Daarnaast is er het kostenplaatje. Deze operaties zijn ontzettend duur. En hoewel de dekens zelf soms worden gepresenteerd als 'groen', is de productie ervan niet zonder CO2-uitstoot.
Het belangrijkste punt dat je moet onthouden: deze methode pakt de oorzaak van het probleem niet aan. Het is alsof je met een emmer water blijft gooien op een lekkend dak, terwijl de storm buiten woedt.
Wetenschappers zijn het erover eens dat zolang de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen niet drastisch daalt, deze dekens slechts een tijdelijke, lokale vertragingstactiek blijven. Ze laten zien hoeveel ijs we verliezen, maar ze stoppen het proces niet structureel.
Wat moeten we dan wel doen?
Als Deken-oplossing niet de permanente zinvolle weg is, wat dan wel? Dit is de les die we moeten trekken, ook als je in een stad als Amsterdam of Rotterdam woont en denkt: dit is ver weg.
Dit onderzoek bewijst de urgentie. Het simpele feit dat China deze maatregel serieus overwoog, toont de wanhoop van de situatie. Hier is wat je kunt toepassen, geïnspireerd door deze extreme maatregelen:
- Focus op het directe: Kijk naar je eigen energieverbruik thuis. Hoeveel warmte verlies je onnodig? Een goed geïsoleerd huis is je persoonlijke, permanente 'deken'.
- Ondersteun lokale initiatieven: Wees kritisch op waar je je geld aan uitgeeft. Kleine beslissingen tellen sneller op dan je denkt.
- Wees realistisch over technologie: Tech-oplossingen zijn vaak vertragend, geen oplossingen. De echte oplossing ligt in gedragsverandering, niet in een nieuw materiaal.
Uiteindelijk deed China dit niet omdat het een perfect plan was, maar omdat de situatie zo ernstig was dat ze iets wilden zichtbaar doen. Het is een krachtige, zij het dure, demonstratie van de klimaatcrisis.
Wat denk jij? Zouden we in Europa ook moeten overwegen om specifieke, toeristisch of ecologisch vitale plekken te 'verpakken' als noodgreep, of is dat een te dure afleiding van de échte strijd tegen de opwarming?
