Zou het kunnen dat de sleutel tot écht lang leven niet in een dure pil zit, maar verborgen ligt in de genen van onze oudste bewoners? Wetenschappers in Brazilië zijn momenteel bezig met een fascinerend onderzoek naar supercentenarians – mensen die de 110 jaar passeren – en de eerste resultaten zijn verrassend. Ze bestuderen niet alleen hoe lang ze leven, maar vooral hoe ze verouderen, en dat werpt een nieuw licht op ons eigen gezondheidsplan.
We denken vaak dat lang leven puur geluk of een perfect dieet is. Maar wat als je immuunsysteem beslist hoe lang je écht vitaal blijft? Dit onderzoek kijkt naar de genetische cocktail van mensen die de 110 ontstegen, inclusief de beroemde zuster Inah Canabarro Lucas, die 116 werd. Het gaat om het ontrafelen van een biologische geheime formule.
De mythe van het 'perfecte' leven
Veel van deze Braziliaanse veteranen groeiden op met beperkte toegang tot moderne gezondheidszorg. Dit is precies wat het onderzoek zo waardevol maakt. We krijgen nu een unieke blik op hoe het menselijk lichaam functioneert zonder constante medische interventies.
Niet alleen 'oud', maar 'veerkrachtig'
Wat de wetenschappers van de Universiteit van São Paulo opviel, is dat deze groep niet alleen oud wordt; ze verzetten zich actief tegen veelvoorkomende tekenen van ouderdom. Ze zijn vaak nog helder en kunnen dagelijkse taken zelfstandig uitvoeren. Dit is de ware test: functionaliteit op hoge leeftijd.
- Genetica en omgeving: Extreme levensduur is een samenspel van wat je erft en hoe je leeft, niet slechts één factor.
- Biologische veerkracht: Ze lijken een ingebouwd systeem te hebben om schade te weerstaan die bij jongere mensen al tot problemen leidt.
- De bloedlijn telt: De kans dat je de honderd haalt, stijgt exponentieel als je broers of zussen dit ook doen.
Het DNA van overlevers: Wat ze vinden
Nadat ze DNA-monsters van meer dan honderd centenarians en twintig supercentenarians verzamelden, begonnen de puzzelstukjes te vallen. Brasil, met zijn rijke mix van inheemse, Afrikaanse en Europese wortels, blijkt een gouden vondst, omdat deze gemengde populaties vaak ondervertegenwoordigd zijn in wereldwijde DNA-databases.
Een van de meest in het oog springende ontdekkingen gaat over immuniteit. Drie deelnemers overleefden COVID-19 voordat vaccins beschikbaar waren. De analyse wees op iets bijzonders in hun bloed.
Het onverwachte wapen tegen virussen
Hun immuunsysteem reageerde als dat van een jong persoon. Ze hadden hoge niveaus van specifieke antilichamen. Maar kijk hier eens naar:
- Ze vertoonden een ongebruikelijke hoeveelheid CD4+ cytotoxische T-cellen – cellen die we normaal zien bij jonge, fitte mensen.
- Hun vermogen om beschadigde eiwitten ‘op te ruimen’ was gelijk aan dat van de jeugd. Dit is cruciaal voor het voorkomen van ziekten.
Dit suggereert dat het geheim van lang leven deels ligt in een immuunsysteem dat niet ‘lui’ wordt met de jaren. Het blijft actief en adaptief, alsof het de kalender negeert.
Van gen naar therapie: Wat betekent dit voor jou?
Als wetenschappers deze biologische markers, deze ‘biomarkers’, eenmaal definitief kunnen aanwijzen, opent dit de deur naar veel gerichtere behandelingen. We praten niet over het verlengen van fragiele jaren, maar over het behouden van gezonde jaren.
Denk hierbij aan het niveau van het onderhoud van je auto. Terwijl we nu vaak pas naar de garage gaan als de motor vastloopt, kunnen we in de toekomst preventief delen repareren op basis van wat de 110-jarigen ons geleerd hebben. Als je merkt dat je na een stevige winter griep moeilijk op gang komt, is dat een teken dat je lichaam anders functioneert dan dat van deze Braziliaanse supergezonde ouderen.
Dit onderzoek, onder leiding van experts zoals Mateus de Castro en Mayana Zatz, is nog lang niet klaar. Ze pleiten er terecht voor dat internationale studies veel meer diversiteit in hun populaties opnemen. Een breder genenpool levert simpelweg completere antwoorden op over hoe we effectief gezond ouder kunnen worden.
Wat denk jij? Is het erfelijk, of zou een drastische verandering in levensstijl dichter bij het geheim komen? Laat ons hieronder weten welke gewoonte jij zou willen ‘erven’ van een honderdjarige!
