Het lijkt een bizarre omgekeerde wereld. Terwijl wij hier in Nederland – en in de VS – zwoegen om onze energierekeningen te betalen, sijpelt er een schokkend bericht door over hoe onze technologie wordt gefinancierd. We praten hier over Peter Navarro, de voormalige handelsadviseur van Trump. Ik merkte iets opvallends in zijn recente uitspraken dat iedereen die met technologie bezig is, zou moeten horen.
Navarro stelt de vraag die velen van ons zich niet stellen, maar die wel direct invloed heeft op onze digitale portemonnee: Waarom betalen Amerikanen voor AI-diensten die primair in India draaien? Dit is meer dan alleen een politieke sneer; het raakt de kern van economische soevereiniteit in het digitale tijdperk.
De 'Verloren' Amerikaanse Rekenkracht
Het centrale punt van Navarro's kritiek is verrassend specifiek. Hij wijst naar platforms zoals ChatGPT. Dat soort AI draait op servers die fysiek in de Verenigde Staten staan. Dat betekent: ze gebruiken Amerikaanse elektriciteit en Amerikaanse infrastructuur.
Maar de gebruikers? Die zitten massaal in India en andere delen van de wereld. Navarro formuleert het hard: "ChatGPT werkt op Amerikaanse bodem, gebruikt onze stroom, maar serveert een gigantisch aantal klanten in India."
Het verborgen kostenplaatje voor de VS
Veel techbedrijven presenteren AI als 'schone' software. Maar software heeft stroom nodig, en stroom is niet gratis. In de VS, waar energiekosten vaak hoger liggen dan in veel Aziatische landen, betekent dit dat Amerikaanse consumenten en bedrijven de infrastructuur subsidiëren.
- Onzichtbare Subsidie: Amerikaans belastinggeld en energie gaat naar het bedienen van buitenlandse gebruikers.
- Concurrentienadeel: Dit creëert een scheve concurrentiepositie wanneer Amerikaanse bedrijven hogere operationele kosten hebben.
Ik heb het idee dat we de AI-revolutie in het buitenland aan het financieren zijn met onze eigen stroomnetwerken, zonder dat de economische voordelen eerlijk terugvloeien.
Niet alleen AI: Het Agrarische Vreemdelingenbezit
Navarro's zorgen reiken verder dan de digitale wereld. Hij trok een parallel met de aankoop van landbouwgrond door buitenlandse entiteiten in de VS. Dit is waar de situatie echt tastbaar wordt voor de gemiddelde burger, zelfs hier in de polders van Nederland.
Hij beweert dat buitenlandse bedrijven Amerikaanse boerderijen kopen voor prijzen die tot tien keer hoger liggen dan de werkelijke marktwaarde. Dit is een tactiek om invloed te krijgen en lokale prijzen op te drijven. Wat is het gevolg voor jou, de consument?
Hogere voedselprijzen. Net als de energierekening voor AI servers, eindigt dit uiteindelijk op ons boodschappenlijstje.
Navarro versus India: Een Koude Oorlog van Tarieven
Het is belangrijk te weten dat Navarro geen onbekende is in het bekritiseren van handelsrelaties, met name die met India. Hij heeft in het verleden fel uitgehaald naar hoge invoertarieven die India hanteert, wat volgens hem Amerikaanse banen kost.
Daarnaast bekritiseerde hij de Indiase aankoop van Russische olie, waarbij hij suggereerde dat India daarmee indirect de oorlog in Oekraïne steunt voor puur financieel gewin. India pareerde dit destijds met de notie van energiezekerheid.
Wat je nu kunt doen (De Praktische Hack)
Hoewel je als gewone consument de beleidsmakers niet direct kunt dwingen de stroomtarieven aan te passen, is er wel een 'insider-tip' die je kunt toepassen:
Focus op lokale datahubs. Wanneer je een nieuwe SaaS-tool of AI-dienst kiest, zoek dan altijd naar de data center locaties. Kies diensten die expliciet aangeven dat hun primaire rekencapaciteit binnen de EU of de regio draait. Zo weet je zeker dat je de lokale economie en infrastructuur ondersteunt, in plaats van een onzichtbare energiefactuur naar het buitenland te sturen.
De Balans in de Handelsstrijd
De opmerkingen van Navarro leggen een fundamenteel conflict bloot: hoe definiëren we soevereiniteit en eerlijke concurrentie in een geglobaliseerde, cloud-gebaseerde economie? Moeten we technologie zien als grenzeloos, of moeten we nationale belangen beschermen tegen onzichtbare economische erosie door stroomverbruik en grondstofaankoop?
Wat denk jij: moeten technologiebedrijven verplicht worden de energie- en gebruiksgeografische kosten transparant te maken? Laat het weten in de comments!
