Stel je voor: diep onder het wateroppervlak, verborgen voor de dagelijkse drukte, ligt een bos dat ouder is dan de Romeinen, ouder dan de dinosauriërs. Wetenschappers hebben onlangs een fenomeen blootgelegd in de Zwarte Zee dat de kaarten herschrijft: een versteend bos van 20 miljoen jaar oud, op 18 meter diepte.
Dit is geen doorsnee archeologische vondst. Het is een 'geo-bio-fenomeen zonder weerga in de wereld', zoals projectleider prof. Lyubomir Kenderov het omschrijft. Waarom dit natuurwonder nu aandacht nodig heeft en waarom je er absoluut niet aan mag komen, ontdek je hieronder.
De verborgen relikwieën van de Zwarte Zee
Wat ze in de Golf van Sotsjopol hebben gevonden, is letterlijk bevroren tijd. Het gaat om de overblijfselen van een oud moerasbos met cipressen. Denk aan de Nederlandse polders, maar dan miljoenen jaren geleden, bewaard gebleven onder de modder en het water.
De gevaren van de moderne tijd
Dit oeroude woud heeft een lange weg afgelegd, maar de laatste decennia zijn de grootste bedreigingen de menselijke activiteit. Het is alsof je een zeldzame Vermeer in de schuur laat staan terwijl er structureel gelekt wordt in het dak.
- Vervuiling: Chemische toevoer tast de fragile fossielen aan.
- Industrieel Vissen: Netten en trawlers schrapen structureel over de zeebodem.
- Ankeren: Boten die zich vastzetten, veroorzaken onherstelbare schade aan de stammen.
Waarom je die fossielen beter kunt laten liggen
Voor de avontuurlijke duikers onder ons is het verleidelijk om een souvenir mee te nemen. Maar prof. Kenderov deelt een cruciale waarschuwing die veel hobbyisten over het hoofd zien. Ik merkte dit ook op tijdens het lezen van de onderzoeksrapporten – de kwetsbaarheid is extreem.
Zodra je een stuk van deze gefossiliseerde boom uit het water haalt, begint het proces van desintegratie onmiddellijk. Zuurstof is de vijand; de structurele integriteit verdwijnt in een mum van tijd.
Van Roese naar de Poolcirkel: De dubbele presentatie
De tentoonstelling in het Ecomuseum met aquarium in Roese is meer dan alleen een showcase van de onderwaterberg. Het team van de Universiteit van Sofia en de Bulgaarse Academie van Wetenschappen heeft veel moeite gedaan om de complexiteit tastbaar te maken.
Wat je kunt zien:
- Gedetailleerde 3D-modellen van de 'Kroon'-stam, op schaal 1:2.
- Een echt, onbewerkte probeer van het gefossiliseerde hout.
Terloops presenteerde professor Hristo Pimpirev ook zijn nieuwste boek over Antarctica. Door deze twee onderwerpen naast elkaar te zetten – de versteende diepten van de Zwarte Zee en de ijzige vlaktes van Antarctica – benadrukt het team de urgentie van natuurbehoud op alle fronten. Het lijkt wel alsof onze aarde constant geheimen prijsgeeft als we maar goed kijken.
Wat nu? De oproep tot bescherming
Experts, waaronder Hristo Pimpirev, die al in de jaren '80 onderzoek deed in dit gebied, pleiten voor een directe beschermingsstatus. Dit gebied moet een officieel reservaat worden, net zoals we onze nationale parken in Nederland rigoureus beveiligen tegen onbedoelde schade.
Het is een race tegen de klok. Wij hebben nu de unieke kans om dit 20 miljoen jaar oude bewijs van een prehistorisch ecosysteem te bestuderen, mits we het nu de juiste attentie geven.
Wat denk jij: zou het Zwarte Zeegedeelte met dit woud een officiële beschermde status moeten krijgen, net als de Waddenzee? Laat het ons weten in de comments!
