Je denkt misschien dat je alleen elektriciteit verbruikt als je ChatGPT of Gemini gebruikt. Maar de ware, schokkende kostprijs van onze digitale nieuwsgierigheid zit verborgen in je kraan. Achter de slimme antwoorden van die gigantische servers schuilt een monsterlijk waterverbruik dat technologische vooruitgang tegenover levensbehoeften zet.
Dit is geen verre toekomstmuziek; het gebeurt nu. Veel techbedrijven houden de details stil, maar de cijfers over de koeling van datacenters zijn alarmerend. Als je nu een enkele query invoert, kan je dat al de hoeveelheid water kosten die nodig is om één fles van 500 ml te vullen.
Het onzichtbare probleem achter de schermen
Wanneer je een prompt indient, moeten servers 24/7 op volle toeren draaien om het antwoord te genereren en te verwerken. Om deze hitte kwijt te raken, is koeling – en dus water – essentieel. Dit is waar de ware milieu-impact van generatieve AI ligt.
De schaal van de verspilling
Stel je voor wat er gebeurt als miljoenen mensen dit dagelijks doen. De cijfers zijn duizelingwekkend:
- Het trainen van een oud model zoals GPT-3 kostte naar verluid dat men meer dan 700.000 liter water verbruikte.
- Deskundigen verwachten dat AI tegen 2027 wereldwijd 6,6 miljard kubieke meter water zal verbruiken – dat is **zes keer meer** dan heel Denemarken in een jaar verbruikt aan drinkwater.
Dit creëert een stille strijd om de meest essentiële grondstof: vers water.
Wanneer technologie en gemeenschap botsen
In sommige landen is deze strijd al geëscaleerd. Kijk naar Uruguay in 2023. Terwijl de droogte hen teisterde, moesten bewoners noodgedwongen brak, zoutachtig kraanwater drinken, terwijl technologiegiganten plannen aankondigden voor nieuwe datacenters die het equivalent van 55.000 huishoudens aan water zouden verbruiken.
Ook in Chili zag men massale protesten tegen de uitbreiding van datacenters, omdat de lokale watervoorziening direct in gevaar kwam. Zelfs in de VS, zoals in Oregon, probeerden autoriteiten aanvankelijk het extreme watergebruik van technologiebedrijven af te schermen als 'bedrijfsgeheim'.
Wat betekent dit voor Nederland?
In Nederland zien we momenteel een race om een digitaal hub te worden, met grote namen als Microsoft en Google die fors willen investeren in datacenters. Dat is goed voor de economie, maar we moeten de lange termijn zien. In een land dat al kampt met waterbeheer en de gevolgen van klimaatverandering, is de vraag: zijn onze waterbeheersystemen bestand tegen deze plotselinge, onzichtbare vraag?
Hoewel bedrijven beweren groene initiatieven te starten, zoals waterrecycling of koelsystemen die minder verbruiken, is transparantie cruciaal. Zonder duidelijke, bindende regelgeving riskeren we dat het gemak dat AI ons vandaag biedt, morgen betaald wordt met watertekorten voor onze eigen gemeenschappen.
Wat vind jij: is de gemakkelijke toegang tot AI het waard als het de lokale watervoorziening onder druk zet? Laat het ons weten in de comments.
