Je hebt het vast gehoord: de hemel stond in vuur en vlam boven Ierland. Maar wat velen niet beseffen, is dat een zonnestorm van deze kracht zeldzaam is en dat je, als je niet wist waar je moest kijken, misschien wel de beste show van het decennium hebt gemist. Wij leggen uit hoe zo'n sterke gebeurtenis ontstaat en waarom het licht zo ver naar het zuiden reikte.
Maandagavond keken veel Ieren verbaasd omhoog. Van Galway tot Donegal werden spectaculaire, kleurrijke gordijnen op het nachtelijke firmament gespot. Dit was geen gewone schemering; dit was het directe gevolg van een extreme zonnestorm die de aarde teisterde. Dit fenomeen is, net als extreem weer, het resultaat van kosmische botsingen.
De ‘G3’: Wat is deze sterke zonnestorm precies?
Wetenschappers gebruiken de G-schaal om de intensiteit van geomagnetische stormen te meten. De recente gebeurtenis bereikte niveau G3, wat officieel als 'sterk' wordt bestempeld. Veel mensen zien het noorderlicht alleen op foto's uit Scandinavië of IJsland. Maar wanneer de storm zo krachtig is, wordt de ovale zone waar het licht zichtbaar is, enorm uitgerekt.
Wat gebeurt er dan technisch? Gigantische pluimen geladen deeltjes zwieren de ruimte in, de zogenaamde ‘coronal mass ejection’ (CME). Wanneer deze deeltjes op ons magnetisch veld botsen, is het alsof je een gigantische elektrische deken rimpelt. Die rimpelingen zie je als kleur in de atmosfeer.
Waarom zag ik het (of juist niet)?
Als je in Wicklow woonde, had je een veel grotere kans dan iemand in het centrum van Dublin. Het succes zit hem in de duisternis. Lichtvervuiling is de grootste vijand van de aurora.
- De beste tijd: De helderste momenten vielen meestal tussen het late avonduur en net na middernacht.
- De ideale locatie: Zoek een plek met een heldere, onbelemmerde horizon richting het noorden. Denk aan een open strand in plaats van een verlichte woonwijk.
- De juiste kleurwaarneming: Vaak zie je in eerste instantie alleen een witte of groenachtige waas. De echte dieprode of paarse tinten vereisen een veel donkerdere omgeving.
De Ierse uitzondering: Zeldzamer dan je denkt
In mijn praktijk, als we het hebben over natuurverschijnselen, realiseren veel mensen zich niet hoe zeldzaam dit voor Ierland is. Dit is geen jaarlijks evenement zoals de lichte nevels in september.
De storm was sterk genoeg om het ovale gebied zover naar het zuiden te duwen dat het effectief de hele Atlantische kustlijn verlichtte. Mensen die maandagavond hun hond uitlieten, dachten dat ze droomden.
Een simpele tip voor de volgende keer
De volgende keer dat er zo’n sterke storm wordt aangekondigd, doe je er goed aan om je telefoon even weg te leggen. Neem een goed opgeladen camera mee (of gebruik je telefoon in de nachtmodus) en rijd minstens 15 kilometer weg van de dichtstbijzijnde stadslampen. Je hebt een grotere kans als je je ogen minstens 20 minuten aan de duisternis laat wennen; je eigen ogen hebben even 'opstarttijd' nodig om de subtiele kleuren te registreren.
Het was een onvergetelijk schouwspel dat ons liet zien hoe verbonden we zijn met de kosmische activiteit. We hopen dat velen van jullie die avond de camera’s tevoorschijn hebben gehaald. Heb jij ook een foto gemaakt van de groene of soms rozige gloed boven de Ierse heuvels? Deel je beste kiekje en vertel ons waar je stond!
