De nachthemel bereidt zich voor op een spektakel dat je niet mag missen: de eerste totale maansverduistering (ook wel de ‘Bloedmaan’ genoemd) van het jaar. Als je de kans mist, moet je maar liefst twee jaar wachten op een herhaling. Veel mensen weten niet dat dit fenomeen extreem lang kan duren, mits je op de juiste plek bent.
Dit is geen schietgebedje voor een helderder nacht; het is astronomie op zijn best. We leggen uit wanneer je klaar moet zitten met je termoskan koffie en hoe je dit zeldzame schouwspel het beste observeert, zonder dat je dure apparatuur nodig hebt.
Waarom die rode kleur? De wetenschap achter de Bloedmaan
Een maansverduistering klinkt misschien vaag, maar de oorzaak is verrassend eenvoudig. Het gebeurt wanneer de Zon, de Aarde en de Maan perfect op één lijn staan. De Maan glijdt dan dwars door de schaduw van onze planeet.
Maar waarom wordt hij dan rood? Dit is het verrassende deel dat veel mensen over het hoofd zien: de rode tint komt door de atmosfeer van de Aarde. Het licht dat door onze atmosfeer breekt, verstrooit het blauwe licht (daarom is onze lucht blauw), maar laat het rode en oranje licht door).
Eigenlijk zie je dus alle zonsondergangen en zonsopgangen op Aarde tegelijkertijd op de Maan geprojecteerd.
De cruciale timing voor maart 2026
Volgens de astronomische kalender is de datum vastgelegd: de verduistering begint in de nacht van 2 op 3 maart 2026. Maar de échte show begint pas in de vroege ochtenduren van de 3e.
Wees er op tijd bij. De fase van totaliteit – het moment dat de Maan diep in de schaduw zit en die intense, roodbruine kleur aanneemt – duurt naar schatting 80 tot 82 minuten. Dat is meer dan een uur en twintig minuten puur hemelspektakel. Dit maakt het een van de langstdurende totaliteitsfasen van de komende jaren.
Waar kun je de rode gloed zien (en waarom je uitzicht ertoe doet)
Hoewel een groot deel van de wereld getrakteerd wordt op de verduistering, is de zichtbaarheid afhankelijk van het weer en je positie ten opzichte van de horizon.
Miljoenen mensen op Noord- en Zuid-Amerika zullen een prachtig schouwspel verwachten. Veel regio's in Noord-Amerika en Zuid-Amerika kunnen de totale fase zien, mits de Maan hoog genoeg aan de hemel staat als het begint.
In Europa en delen van Azië is het lastiger. Je zult daar vaak alleen de gedeeltelijke fases zien, afhankelijk van je tijdzone. Voor ons hier in de Lage Landen betekent dit vaak vroeg opstaan en hopen dat de bewolking – een typisch Nederlands probleem in de lente – niet spelbreker is.
Een specifiek tijdschema voor de vroege vogels
Voor de liefhebbers die bereid zijn hun bed vroegtijdig te verlaten (of de hele nacht wakker blijven), hier is een globale indicatie gebaseerd op de universele tijd (UTC). Je moet deze tijden nog even omrekenen naar jouw lokale tijdzone!
- Begin penumbrale fase (de eerste subtiele schaduw): 05:44 UTC
- Maximaal punt van de verduistering (dieprode kleur): 08:34 UTC
- Einde penumbrale fase (het is weer 'normaal'): 11:22 UTC
Mijn advies: Richt je op het venster tussen 07:00 en 09:30 UTC als je de volledige rode kleur wilt zien. Zorg dat je een plek zoekt met een vrij uitzicht op het oosten of zuidoosten.
De slimme tip: Hoe je het meeste uit de verduistering haalt
Je hebt geen dure telescoop nodig, wat fijn is voor je portemonnee. Maar er is één slimme truc die veel beginnende sterrenkijkers vergeten: **laat je ogen wennen aan het donker**.
Als je naar een rode, gedimde maan kijkt, kunnen je ogen nog steeds afgeleid worden door een helder scherm. Neem een kwartier de tijd. Leg je telefoon weg (tenzij je een foto probeert te maken) en geef je pupillen de kans om zich te verwijden. Dit zorgt ervoor dat de subtiele rode tint veel intenser overkomt dan wanneer je vanaf een verlicht terras kijkt.
De Bloedmaan van 2026 is een herinnering dat spectaculaire, gratis shows nog steeds aan de hemel plaatsvinden. Welke verrassing verwacht jij dat de astronomie ons nog meer gaat brengen in de komende jaren?
