Je zou denken dat de natuur haar eigen gang gaat, maar soms heeft een zeldzaam wezen een klein duwtje in de rug nodig. Ik zag onlangs een bericht dat me echt verraste: een bijensoort die je bijna nergens anders in het Verenigd Koninkrijk ziet, is nu op twee plekken in Cornwall gespot. Dit is geen toeval; het is een direct gevolg van gericht, slim natuurbeheer.
Waarom is dit belangrijk? In een tijd waarin we gewend zijn te horen dat soorten verdwijnen, is dit een zeldzame overwinning. Het laat zien dat wanhopig klinkende conserveringsacties in minder dan een jaar tijd spectaculair kunnen uitpakken. Voor iedereen die denkt dat het te laat is om onze lokale insecten te redden, biedt dit verhaal de hoop - en het bewijs - dat eenvoudige interventies snel werken.
De Rode Bartsia Bij: Een schuwe terugkeer
De held van dit verhaal is de Melitta tricincta, beter bekend als de rode bartsia bij. Deze specialistische bij was jarenlang nauwelijks meer gezien in Cornwall. Tot vorige zomer. Entomologen Paddy Saunders en Nick Holden deden de ontdekking bij Godrevy Farm.
Wat het extra bijzonder maakt: de dichtstbijzijnde bekende kolonie lag meer dan een kilometer verderop. Tussen die kolonie en Godrevy was er geen enkel spoor van hun cruciale voedselbron, de rode bartsia plant. Toch waren de bijen er.
Het slimme trucje: De voedselplant introduceerde
Hoe wisten ze hun weg te vinden? Het antwoord is verrassend simpel, maar vereist nauwkeurige planning. Buglife's B-Lines project, gericht op het creëren van ‘insectenpaden’, had in 2022 nieuw zaad van de rode bartsia geoogst en geplant op de locatie in Godrevy.
Saunders gaf aan dat hij onder de indruk was dat zo'n kleine bij zijn waardplant zo snel kon 'opsnuiven'. Hij vond zowel mannetjes als vrouwtjes, wat een duidelijk teken is dat de kolonie zich daar settelde. Dit is bewijs dat het uitzetten van de voedingsbodem direct resulteert in vestiging.
Wat jij kunt leren van deze bijenheropleving
Dit project toont aan dat we niet altijd grootschalige, dure oplossingen nodig hebben. Vaak ligt de oplossing in het herstellen van de basisbehoeften. Als je bijvoorbeeld een tuin hebt of deel uitmaakt van een lokale groengroep, zijn hier concrete lessen uit Cornwall:
- Focus op de specialist: Identificeer welke inheemse planten lokaal onder druk staan. De bij kan niet zonder háár plant.
- Creëer paden, geen eilandjes: Het B-Lines concept draait om verbinding. Zorg dat habitat-eilandjes met elkaar verbonden zijn via corridors van wilde bloemen, zelfs al zijn het maar kleine stukjes langs een oprit of slootkant.
- Wees geduldig, maar verwacht snelle resultaten: Het duurde slechts één seizoen voordat de bijen de nieuwe voedselbron ontdekten en gebruikten.
Grote organisaties zoals de National Trust en Buglife werken samen met landgoedeigenaren. Maar ook jij kunt helpen door de juiste, lokale bloemen in je eigen achtertuin te planten – denk aan soorten die je bij de lokale Hubo of Gamma niet direct zou verwachten.
De toekomst van de Cornish Coast
Nick Holden van de National Trust bevestigde dat ze de inzet willen voortzetten. Door samen te werken, verbeteren ze de soortendiversiteit en bieden ze bedreigde bijen, zoals deze specialist, de kans om hun leefgebied uit te breiden.
Dit succesverhaal is een serieuze blik achter de schermen van natuurbehoud. Het is niet alleen maar mooi meegenomen; het is concreet, meetbaar en gebeurt nu, hier in de buurt. De aanpak is effectief bewezen.
Wat is de meest zeldzame bloem die jíj in jouw omgeving hebt zien terugkomen na wat lokale inspanningen? Deel je ervaringen hieronder, want elke lokale actie telt.
