Stel je voor: je levert ijzersterk werk in, maar de fundamentele kennis ontbreekt om het mondeling te verdedigen. Sinds de introductie van ChatGPT is dit scenario geen verre toekomstmuziek meer. Leraren voelen de bui al weken hangen, maar nu hebben we harde cijfers. Een recente peiling onder meer dan 600 (voortgezette) studenten in Québec onthult dat 31% de regels actief overtreedt met behulp van generatieve AI.
Dit is meer dan alleen verdenking; dit is een crisis in academische integriteit. Het is nu tijd om te stoppen met 'pauzeren' en de onvermijdelijke realiteit te omarmen. Als docent of ouder wil je weten: hoe diep zit dit, en wat kunnen we doen voordat een hele generatie afstudeert zonder kritisch denkvermogen?
De AI-revolutie in de collegebanken: massale adoptie
Het is geen kleine groep die experimenteert. Driekwart van de bevraagde studenten gebruikt AI in hun studiecontext. Zelfs aan de universiteit is er bijna geen ontkomen aan: slechts 1% geeft aan AI nooit gebruikt te hebben. Dat is een bijna universele adoptie in slechts drie jaar tijd.
De meest voorkomende legitieme toepassingen zijn helder. Studenten gebruiken het als een super-assistent:
- Voor het vinden van bronnen en startideeën.
- Als stijlverbeteraar bij het herschrijven van teksten.
- Als persoonlijke studiegids om vakken door te nemen.
Zolang de student de AI ziet als een partner, is de inzet waardevol. Het probleem begint waar de tool het denkwerk volledig overneemt, zoals hoogleraar Martine Peters al waarschuwde.
Wanneer wordt hulp wankel? De grens van 31%
Hier wordt het zorgwekkend. 31% geeft toe dat ze AI hebben ingezet op manieren die strikt verboden zijn door hun instelling. Dit is het punt waar de specifieke utility van de AI de noodzaak van leren ondermijnt.
Wat doen ze precies?
- Een derde geeft de AI de opdracht een deel – of het *gehele* – werkstuk te schrijven.
- Dezelfde groep vraagt de AI om samenvattingen te maken van teksten die ze zelf niet hebben gelezen.
Dit creëert een tijdwinst die, zo merkte een student in de praktijk op, heerlijk is: "Ik ben te laat, heb geen tijd meer om lang te schrijven, dus de AI doet het voor mij. Ik hoef er minder over na te denken." **Dit gemak is de grootste valkuil, want het knaagt aan hun leervermogen.**
De groeiende afhankelijkheid: AI als zuurstof
De impact op hun studiecarrière is al voelbaar. 32% van de studenten stelt dat hun studie zonder AI aanzienlijk zwaarder zou zijn. Bij universiteitsstudenten loopt dit percentage op tot 41%. Een kleine – maar groeiende – groep (5%) geeft toe eraan verslaafd te zijn.
Je zou kunnen denken: dat is voor nu. Maar experts vrezen dat de nieuwe generatie, die nooit een wereld zonder ChatGPT heeft gekend, deze afhankelijkheid meeneemt naar de arbeidsmarkt. **Ze worden goede AI-beheerders, maar slechte zelfstandige denkers.**
De doperingsvergelijking: meedoen om bij te blijven
Waarom deze collectieve sprong naar de onzekere kant? De antwoorden zijn verrassend rationeel. Twee derde van de studenten meent dat minstens een kwart van hun klasgenoten AI illegaal gebruikt. En 63% vindt dat degenen die het wél gebruiken een voordeel hebben.
Marc-Antoine Dilhac, ethicus aan de Université de Montréal, legt de vinger op de zere plek: het lijkt op doping in de sport. Als je concurrentie het doet en er beter mee scoort, voel je je achtergesteld als je het níet doet. Het is bijna irrationeel om de technologie te negeren in deze competitieve omgeving.
De systemische fout: waarom docenten het niet redden
We kunnen studenten hier niet de schuld geven als het systeem hen in de steek laat. Het meest schokkende cijfer uit de peiling is misschien wel dit: **73% van hen heeft géén enkele training gehad** over hoe ze AI in hun studie correct moeten hanteren.
De regels zijn bovendien een lappendeken. Slechts 46% vindt de richtlijnen van hun docenten duidelijk. Veel docenten voelen zich in de steek gelaten door de overheid, die te traag reageert op de snelle ontwikkelingen – een typisch voorbeeld van bureaucratisch afwachten in plaats van aanpassen.
Wat zou de oplossing kunnen zijn als we de technologie niet kunnen verbieden?
Experts pleiten voor een radicale herziening van de evaluatiemethoden. Een opstel dat AI kan schrijven, is per definitie niet waardevol meer. Het antwoord ligt in mondelinge verdedigingen en praktische situaties.
De utopische oplossing vs. de budgettaire realiteit
Een docent kan de stof alleen controleren als ze meer tijd hebben voor individuele interactie. Didier Paquelin suggereert mondelinge toetsen na elk groot schriftelijk werk. Maar hier komt de Nederlandse/Canadese realiteit om de hoek kijken: minder geld voor onderwijs.
Docenten geven eerlijk toe: om dit goed te doen, moeten we minder stof behandelen en de groepen kleiner maken. **Dit is in de huidige budgettaire krapte pure utopie.**
Wat nu? De vage richtlijnen zorgen ervoor dat studenten zelf de grens trekken, vaak op basis van: "Ik doe het maar, want mijn buurman doet het ook." Het is tijd voor duidelijke, institutionele kaders en training voor zowel student als docent.
Hoe kijkt jouw onderwijsinstelling hiernaar? Ben jij van mening dat de focus nu nog te veel ligt op het aanpakken van afkijken, terwijl het systeem zelf gerenoveerd moet worden?
