Stel je voor: je bent aan het duiken in het heldere water van Californië, en plotseling zie je een zilveren, golvende vorm vlak onder het oppervlak. De meeste recreatieve duikers komen deze vis nooit tegen. Maar dat gebeurde onlangs wel met Ted Judah en zijn vrouw bij de baai van Monterey. Wat ze zagen schokte de wetenschappelijke wereld: een juveniele Trachipterus altivelis, beter bekend als de 'koning der zalmen', zwemmend op minder dan vijf meter diepte. Dit is een vis die normaal gesproken huist in zones die voor ons vrijwel onbereikbaar zijn.
Waarom dit dier, dat thuishoort in de duisternis van de oceaanbodem, plotseling zijn territorium verlaat? Dit is geen alledaags nieuwsfeit; het wijst mogelijk op een groter fenomeen dat onze kusten beïnvloedt. Ik zal je uitleggen wat deze ontmoeting precies inhield en welke theorieën wetenschappers nu onderzoeken.
De onverwachte ontmoeting in Monterey
Het was eind december toen Ted Judah aan de kust bij McAbbee Beach zijn duik begon. Het water was uitzonderlijk helder, een zeldzaamheid in dat gebied. Terwijl hij rustig door het water gleed, viel zijn oog op iets wat hij nog nooit had gezien.
“Ik zag een soort golvend zilveren mes”, vertelde Judah later op Facebook. Hij had direct het gevoel dat hij iets bijzonders tegenkwam. Hij probeerde de vis te fotograferen, maar de vis leek uiterst alert.
- De vis bewoog strategisch: hij hield zijn smalste profiel constant naar Judah gericht.
- Judah moest zich inspannen om een foto te maken van het dier dat hij spotte op slechts 4,5 meter onder water.
- Het verdween uiteindelijk behendig uit het zicht, terug naar de diepte.
Waarom dit zo'n grote deal is
Het fascinerende aan de Trachipterus altivelis is zijn habitat. Dit is geen vis die je even in een lokale viswinkel tegenkomt. Ze bewonen normaal gesproken de diepste, meest ontoegankelijke delen van de oceaan, soms wel tot 900 meter diep. Oceanograaf Bruce Robison van het Monterey Bay Aquarium Research Institute (MBARI) merkte op dat je deze dieren normaal gesproken alleen ziet als je met dure, op afstand bestuurbare voertuigen (ROV’s) afdaalt.
Het is alsof je een ijsbeer op een Gronings terras tegenkomt; het klopt gewoon niet met wat we weten over hun leefgebied.
Van 'Oordeelsdagvis' naar Koning der Zalmen
Volslagen onervaren of niet, Judah dacht eerst dat hij te maken had met de zeldzame Atlantische snoek, beter bekend als de 'oordeelsdagvis' (Regalecus glesne), die soms verschijnt bij natuurrampen. Dit veroorzaakte een moment van verwarring.
Gelukkig namen marinebiologen van het Monterey Bay Aquarium de beelden onder de loep. Na controle door lokale ichtyologen werd de identificatie bevestigd: een jonge koning der zalmen. Dit was slechts de tweede geregistreerde blik op dit dier in 2025.
De naam 'koning der zalmen' is trouwens puur cultureel. De inheemse Makah-stammen geloofden dat deze vis de koningszalmen begeleidde naar hun paaiplaatsen. Hij is dus geen familie van de zalm, maar een soort gids uit de diepte.
Nieuwe hypotheses: Waarom de bekende regels breken
De grote vraag blijft: waarom vertrok dit diepzeedier naar de ondiepten? In de praktijk zien we dit gedrag soms bij vissen die 's nachts omhoog komen om te eten, maar dit was overdag.
Robison en zijn collega’s trekken een paar belangrijke conclusies. Kijkend naar de data van de afgelopen jaren, wijst het gedrag van de vis mogelijk op een verschuiving in de mariene omgeving. Hier komt de praktische waarde voor ons allemaal:
De Opwarminstuctie voor de Oceaan
De koning der zalmen wordt beschouwd als een koudwatervis. De kustwateren rond Monterey worden echter warmer. Wetenschappers vermoeden nu dat de uitbreiding van het geografische bereik van deze dieren direct verband houdt met de lokale opwarming van de oceaan.
- Dit is een onbedoelde natuurmonitor: de verschijning van diepzeewezens is een rode vlag.
- Als deze vis zich hier comfortabel voelt, betekent dit dat de temperatuurzone van 900 meter diep omhoog is geschoven.
- Dit kan grote gevolgen hebben voor de lokale visbestanden, inclusief de commerciële zalmvangst.
Kortom, wat begon als het geluk van een duiker, is een serieuze indicatie geworden voor de gezondheid van de Stille Oceaan. De diepte stuurt ons een boodschap, en het is belangrijk dat we luisteren – en misschien onze eigen omgang met energieverbruik eens kritisch bekijken.
Heb jij ooit in het water iets gezien dat volgens alle experts absoluut niet op die plek had mogen zijn? Deel jouw vreemdste natuurwaarneming hieronder!
