Normaal gesproken zien we het alleen boven de poolcirkel, maar afgelopen nacht gebeurde het ondenkbare: het noorderlicht (aurora borealis) danste boven de lucht van de regio Warmen-Mazurië. Het was niet alleen een feest voor fotografen; velen zagen de gloed met het blote oog. Dit is een zeldzaam moment dat je niet wilt missen om te begrijpen.
Veel mensen denken dat dit natuurverschijnsel simpelweg "gebeurt". Maar om dit soort spectaculaire kleurenshow aan onze horizon te krijgen, moet er precies een perfecte kosmische storm plaatsvinden. Je moet weten dat het magnetische veld van de aarde op het spel staat.
De stille zonne-explosie die de lucht verlichtte
Wat wij zien, is eigenlijk een enorme botsing. De kern van het fenomeen begint bij de zon. Er moet een krachtige en bijzonder intense uitstoot van geladen deeltjes plaatsvinden. Deze deeltjes reizen met ongelooflijke snelheid door de ruimte.
Wanneer dit kosmische "projectiel" het aardmagnetisch veld raakt – onze onzichtbare beschermende cocon – ontstaat er wrijving. Robert Szaj, voorzitter van de Nicolaus Copernicus Stichting, legt dit simpel uit: "Dat is het moment waarop de aurora ontstaat."
Waarom kleuren onze hemel?
De kleuren die je ziet zijn het resultaat van atomen die energie afgeven. Denk eraan als een soort kosmische 'glowstick'.
- Zuurstofatomen zijn vaak verantwoordelijk voor de groene en soms rode tinten hoog in de atmosfeer.
- Stikstofatomen zorgen meestal voor de blauwe en paarse randen, vooral lager bij de horizon.
Om het hier in Nederland zo helder te zien, was een extreem gerichte uitbarsting vanaf de zon nodig, pal op onze breedtegraad gericht. Precies dat is de afgelopen 48 uur gebeurd.
Wat je moet doen als je het volgende keer ziet (Spoiler: Snel handelen)
Veel mensen grijpen instinctief naar hun telefoon. Maar de beste tip die ik je kan geven, gebaseerd op waarnemingen van ervaren kijkers, is om eerst je ogen te laten wennen.
De truc voor een helder zicht:
- Laat je ogen minimaal 5 minuten in totale duisternis wennen. Vermijd het felwitte licht van je telefoon.
- Kijk naar het noorden, maar zoek een wijd open stuk waar weinig lichtvervuiling is – denk aan de meren in Friesland, niet het centrum van Utrecht.
- Zoek naar een zachte, melkachtige gloed eerst. De felle kleuren komen vaak pas later, als je ogen de zwakke fotonen al registreren.
Onze luisteraars uit dorpen als Pieniężno en Gietrzwałd stuurden fantastische beelden in. Dit bewijst dat je geen reis naar IJsland nodig hebt om dit soort magie te ervaren. De lucht boven de Biesbosch was gisteren ook verrassend actief.
Het was een nacht waarin we ons heel klein voelden tegenover de kracht van de kosmos. Wat was jouw eerste reactie toen je die groene schijn zag opdoemen?
